خط مشی اساسی جریان سیاسی بیرلیک یولی (راه وحدت)
بنام خداوند دادگر و توانا
پیشگفتار: افــغانســتان کــشوریســت بــا تــاریــخ شــورانــگیز طــوالنــی کــه در آن اقــوام و اتــنیک هــای مــتعدد و مــختلف ســکونــت داشــته ،هــمین ویـژه گـی آنـرا بـه گـهوارهٔ فـرهـنگ کـهن و اصـیل مـنطقه و مـرکـز رنـسانـس شـرق تـبدیـل نـموده کـه چـندیـن سـده قـبل در بـین مـلل آسیا به اوج تجلی و ترقی خود رسیده و مقام عالی و ارجمندی را کسب نموده بود. امــا در طــی بیشــتر از دو ســدهء پــسین بــا ایــجاد حــکومــت هــای اجــیر و مــزدور ارتــجاعــی بــا داشــنت ایــدئــولــوژی هــای قــومــی، قـبیلوی ،اسـتبدادی ،بـرتـریـت طـلبی فـئودالـیتهء وابسـته بـه قـدرت هـای بـیرونـی ،در گـنداب کـهنه پـرسـتی غـرق نـموده رونـد تـکامـل طـبیعی و سـالـم جـامـعه را بـه کـندی وانحـراف مـواجـه سـاخـته و بـا عـملکرد هـای پـدیـده شـوم سـیطرهٔ اسـتعمار بـریـتانـیای کـبیر وسـوسـیال امـپریـالـیسم روس ،نـظام هـای مـزدور و دسـت نـشانـدهء داخـلی ،بـزرگـتریـن صـدمـه را در پـیکر ایـن سـرزمـین کـهن وارد نـموده و مـردمـان سـاکـن ایـن خـطهء بـاسـتانـی ،هـزاران رنـج ،مـشقت و فـشار را در بـین ایـن دو سـنگ عـظیم اسـتثماری و اسـتعماری متحـمل گـردیـده و ابـعاد تخـریـبی و ویـران کـننده ایـن دو پـدیـدهء شـوم تـا بـه امـروز دامـن گـیر ایـن سـرزمـین حـماسـه آفرین و مردمان مستضعف ،ستمکش و در هم تنیدهء آن بوده است. در گـذشـته هـا زمـانـیکه کـشور مـورد تـهاجـم قـدرت هـای خـارجـی قـرار مـیگرفـت ،هـمه سـاکـنان ایـن خـطه مـرد خـیز و دژ تـسخیر نــاپــذیــر متحــدا ً دوشــادوش هــمدیــگر بــرای کســب اســتقالل و آزادی خــویــش مــقاومــت فــرا گــیر مــلی را بــر پــا داشــته ،بــا دادن قربانی های بیشمار ،قهرمانی ها و افتخارات تاریخی را به صورت مشترک کمایی مینمودند. از جــانــب دیــگر تجــربــه هــای غــم انــگیز گــذشــته نــشان داد کــه بــار هــا حــاصــل ایــن فــدا کــاری هــا بــه جــای ایــنکه بــر اســتحکام وحــدت مــلی ،تــحقق اســتقالل ســیاســی و تــرقــی اجــتماعــی بــانــجامــد ،در مــیدان کــشمکش هــا و مــنفعت جــوی هــای اشــخاص وابسـته بـه گـروه هـای ارتـجاعـی کـه خـود را بـه نـاحـق قـاعـد و سـردار اقـوام مـعرفـی مـینمودنـد ،بـر بـاد فـنا سـپرده شـده و زمـینهء فــاجــعه هــای بــزرگ ،چــون نــفاق مــلی در بــین اقــوام مــختلف ،رکــود اقــتصادی ،انحــطاط فــرهــنگی و اجــتماعــی بــر ســرنــوشــت مردم ما مسلط گردیده فروغ نور و سعادت جای خود را به ظلمت ،تاریکی و تباهی ها سپرده است. دامـن زدن بـه اخـتالفـات زبـانـی ،قـومـی ،سـمتی ،مـنطقوی ،مـذهـبی و غـیره تـوسـط اجـانـب و عـمال داخـلی شـان ،مـردم مـا را بـه چـندیـن پـارچـهء مـتخاصـم تـقسیم نـموده و کـشور مـا را بـطرف انـواع بحـران هـا فـرو بـرد و از ایـن آشـفته بـازار تـعدادی محـدود تــکه داران قــومــی و مــنفعت جــویــان فــاســد ســیاســی و نــظامــی بهــره گــرفــته بــه ســرمــایــه هــای هــنگفت و بــارگــاه هــای فــرعــونــی دســت یــافــتند و مــردم )شــامــل تــمام اقــوام ( مــظلوم ،مســتضعف و محــروم کــشور مــا هــمچنان بــا فــقر ،محــرومــیت و تــنگدســتی دست و پنجه نرم نموده تلفات سنگین جانی و مالی را متحمل شدند. رس ــیدن ب ــه س ــرزم ــین ث ــبات ،وح ــدت ،پیش ــرف ــت و ن ــجات از بح ــران ه ــا و وض ــعیت ط ــاق ــت ف ــرس ــای م ــوج ــوده از زی ــر س ــیطره و حـاکـمیت فـونـدامـنتالـیسم اسـتبدادی و فـرقـه گـرایـانـهء شـیطنت آمـیز طـالـبانـی کـه ثـمره کـهنه پـرسـتی نـظام هـای دوسـرهء مـزدور اسـتعمارگـران غـربـی و شـرقـی ،در صـورتـی امـکان پـذیـر خـواهـد بـود کـه رژیـم مسـتبد کـنونـی و بـنیادگـرأ بـه بـرتـری طـلبی هـا، ان ــحصارگ ــری ه ــا ،اع ــمال ف ــاشیس ــتی ،غ ــضب ح ــقوق س ــای ــر اق ــوام ،م ــلیت ه ــا و م ــذاه ــب ،ن ــقطه پ ــای ــان گ ــذاش ــته راه م ــنطق و اصـول انـسانـی را جهـت داعـیهء دفـاع از حـقوق حـقهء تـمام شهـرونـدان کـشور و غـلبه بـر مـشکالت و بحـران هـای مـوجـوده را انــتخاب نــمایــد ،کــه ایــن کــار بــرای آنــها یــک امــر مــشکل و غــیر مــمکن اســت در حــالــیکه بــاالتــر از اراده جــمعی انــسان هــای عاقل نیست، ول ــی م ــتأس ــفان ــه از ع ــملکرد ه ــای اف ــراط ــی و ع ــقبگرای ــان ــهء روز اف ــزون ای ــن گ ــروه متحج ــر ن ــظام ــیگر در ق ــبال م ــردم ب ــیچاره و جـامـعهء بـه انـزوا کـشانـیده شـدهء مـا چـنین اسـتنباط مـیگردد کـه آنـها هـرگـز و بـه هـیچ وجـه اراده و نـیت ایـن عـمل نـیک انـسانـی را نخواهند داشت. بـمنظور حـذف ایـن گـروه نـظامـیگر عـقبگرأ و غـیر قـابـل اصـالح از جـامـعهء بـه بحـران کـشیده شـدهء افـغانسـتان ایـجاب مـینمایـد که در قدم نخست شرایط جهانی حذف این گروه نظامیگر کرایی و سرمایه اندوز مساعد ساخته شود.
فصل اول
تشخیص وضعیت موجوده و
طرح راه بیرون رفت از آن
مادهء اول :
در ج ــری ــان گ ــذش ــت ) (۱۸۵س ــال پ ــسین س ــه م ــرت ــبه ع ــمل اش ــغال ــگران ــه و ن ــاک ــام ان ــگلیس ه ــا ،ت ــجاوز ع ــملی و ن ــاف ــرج ــام ات ــحاد ج ــماه ــیر ش ــوروی وق ــت ،ت ــسخیر و ع ــملیات ه ــای اس ــتخبارات ــی و ن ــظام ــی بیس ــت س ــال ــهء ای ــاالت متح ــدهء ام ــری ــکا و متح ــدی ــن نــاتــوی آن ثــابــت ســاخــت کــه هــیچ یــک از قــدرت هــای شــرقــی و یــا غــربــی بــه تــنهایــی خــود تــوانــایــی آن را نــداشــتند و نــدارنــد کــه افغانستان را تحت سلطهء خود بیآورند.
مادهء دوم :
هــمچنان پــروســهء تســلیم دهــی افــغانســتان بــه گــروه متحجــر و نــظامــیگر طــالــبان بــا امــضأ تــوافــقنامــهء دوحــه در ســال ۲۰۲۱م تـوسـط امـریـکا جهـت اسـتقرار نـیروی هـای نـیابـتی شـان )طـالـبان( در افـغانسـتان ،بـه کـدام نـتیجهء مـطلوب و مـلموس نـرسـیده بـرعـکس ایـن گـروه نـظامـیگر کـرایـی و سـرمـایـه انـدوز بـا فـریـب دادن امـریـکا ،بـا کـشور هـای مـقتدر آسـیایـی هـمچون روسـیه، ایــران ،چــین و هــند نــیز داخــل مــعامــله شــده یــک وضــعیت بــغرنــج و پــیچیدهء ســیاســی ،نــظامــی و اســتخباراتــی را در مــنطقه و جهان ایجاد نمود.
مادهء سوم :
از ح ــال ــت م ــوج ــودهء اف ــغانس ــتان چ ــنین اس ــتنباط م ــیگردد ک ــه ف ــعال ــیت ه ــا و ع ــملیات ه ــای س ــیاس ــی ،ن ــظام ــی و اس ــتخبارات ــی ک ــشور ه ــای م ــتخاص ــم ب ــالک ه ــای ش ــرق و غ ــرب در وض ــعیت م ــتشنج و ب ــه بح ــران ک ــشان ــیده ش ــدهء اف ــغانس ــتان ،ب ــه ج ــزء از مصارفات بیهودهء هنگفت مالی و ضیاع وقت به کدام نتیجهء ملموس دیگر نخواهد رسید.
مادهء چهارم :
عـقل سـالـم و مـنطق سـیاسـی ،نـظامـی و اسـتخباراتـی تـشخیص و حـکم مـینمایـد کـه اگـر ایـن وضـعیت مـتشنج و بحـرانـی در اف ــغانس ــتان ،چه ــل س ــال دی ــگر ه ــم ب ــه ه ــمین م ــنوال ادام ــه داده ش ــود ،ب ــاز ه ــم ب ــه ق ــسم ی ــک ج ــنگ ب ــی م ــفهوم و ف ــرس ــای ــشی باقیمانده به نفع هیچ یک از طرفین متخاصم تمام نشده و به کدام نتیجهء مطلوب نمی رسد.
ماده پنجم :
یــگانــه راه حــل ایــن وضــعیت مــتشنج و بحــران هــای عــمیق و چــندیــن ســالــه ،پــرتــگاه و مــنجالب ابــر قــدرت هــای شــرق و غــرب جــهانــی ،تــفاهــم ســیاســی ،گــفتگو هــای دیــپلومــاتــیک و تــواضــع قــدرت هــای مــتخاصــم و درگــیر جــنک در مــقابــل یــکدیــگر شــان میباشد.
مادهء ششم :
بـمنظور تـفاهـم مـتقابـل جـوانـب ذیـدخـل در مـسئلهء بحـران هـای مـوجـود در افـغانسـتان و حـل سـریـع مـنازعـات سـیاسـی ،نـظامـی و اســتخباراتــی مــوجــوده ،ایــجاب مــینمایــد کــه یــک کــمیسیون عــالــی بــه اشــتراک نــمایــندگــان بــا صــالحــیت جــوانــب ذیــدخــل در مــنازعــات جــاری بــا اشــتراک نــمایــندگــان بــا صــالحــیت ســایــر مــراجــع بــا صــالحــیت جــامــعهء جــهانــی ایــجاد گــردیــده ،راه هــای ایـجاد یـک حـکومـت مسـتقل غـیر منسـلک را در افـغانسـتان جسـتجو نـمایـند تـا ایـن حـکومـت مـورد تـائـید هـمه ،بـتوانـد بـا حـفظ منافع ملی افغانستان ،تعادل و منافع تمام کشور های عالقه مند به افغانستان را نیز تأمین نموده بتواند.
مادهء هفتم :
بـمنظور ایـجاد چـنین یـک حـکومـت مـقتدر مـلی و هـمه شـمول در افـغانسـتان ،ایـجاب مـینمایـد کـه ابـتدا در تـفاهـم و هـماهـنگی بــین کــشور هــای ذیــدخــل در مــسئله و مــنازعــات چــندیــن ســالــهء افــغانســتان ،یــک حــکومــت مــؤقــت انــتقالــی و جــایــگزیــن طــالــبان ایـجاد گـردیـده بـا تـصویـب قـانـون انـتخابـات عـمومـی ،زمـینهء یـک انـتخابـات آزاد و دمـوکـراتـیک عـمومـی مـساعـد سـاخـته شـده و در نتیجهء آن یک حکومت انتخابی مورد نظر تمام طرف های درگیر جنگ ایجاد گردد.
مادهء هشتم :
چ ــون اف ــغانس ــتان در ط ــول بیش ــتر از چ ــهار ده ــهء پ ــسین دس ــتخوش م ــنفعت ج ــوی ــی ه ــای ج ــری ــان ــات ،ت ــنظیم ه ــا و اح ــزاب سـیاسـی وابسـته بـه اجـانـب گـردیـده ،جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب سـیاسـی مـلی یـی کـه مـنافـع مـلی را بـر مـنافـع شـخصی و گروهی خویش ترجیع بدهد کمتر وجود داشته است.
مادهء نهم :
ب ــه م ــنظور م ــساع ــد س ــاخ ــته ش ــدن ش ــرای ــط ای ــجاد ی ــک ح ــکوم ــت م ــلی و دم ــوک ــرات ــیک ان ــتخاب ــی و ه ــمه ش ــمول در اف ــغانس ــتان، مســتلزم مــوجــودیــت جــریــانــات ،ســازمــان هــا و احــزب ســیاســی مــلی و دمــوکــراتــیک بــیطرف ،مســتقل و غــیر وابســته بــه اجــانــب مـیباشـد کـه در طـی انـتخابـات عـمومـی بـا اشـتراک و سـهم گـیری جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب مـذکـور ،یـک حـکومـت مـلی، دموکراتیک ،مستقل و غیرمنسلک مورد نظر مردم ایجاد گردد.
فصل دوم
برنامهء طرح و ایجاد یک جریان و یا حزب سیاسی پیشگام مستقل وغیر وابسته به اجانب
مادهء دهم :
بــمنظور تــحقق اهــداف حــیاتــی و شــایســتهء انــسانــی در جــامــعهء پــامــال شــدهء مــا کــه در آن حــقوق حــقهء تــمامــی شهــرونــدان کـشور اعـم از زن و مـرد تـأمـین شـده و اصـل هـای پـذیـرفـته شـدهء حـیاتـی هـمچون :آزادی ،دمـوکـراسـی ،عـدالـت اجـتماعـی و رفــاه عــامــه در کــشور اســتقرار یــابــد ،جــریــان مــردمــی یــی از بــطن بحــران هــای دوام دار کــشور ،بــه ویــژه از وضــعیت نــاگــوار چــندیــن دهــه اخــیر در جــامــعهء مــا بــه اســم )بــیرلــیک یــولــی »راه وحــدت«( طــلوع نــمود تــا بــا طــرح و تــطبیق بــرنــامــه هــای نــجات بـخش حـیاتـی یـی مـلی و دمـوکـراتـیک خـود ،زمـینه ایـجاد یـک فـضای سـالـم اجـتماعـی ،اقـتصادی ،سـیاسـی و نـظامـی هـمچنان وح ــدت م ــلی و اع ــتماد ه ــمگان ــی را در س ــرزم ــین دردم ــند و وی ــران ش ــده ک ــه ت ــوس ــط ح ــلقات م ــعلوم ال ــحال م ــزدور ت ــاب ــیده ب ــه استخبارات بیرونی در طی دهه های اخیر ،وطن و ملت ما را در لجنزار پُر مخاطره فرو برده است ،مساعد سازد.
مادهء یازدهم :
لهـذا بـنابـر وضـعیت اسـفناک مـوجـوده جهـت رهـایـی کـشور از بـاتـالق و لـجنزار تـباه کـنندهء کـنونـی ،شـخصیت هـای مـبارز و آزاد انـدیـش کـشور اعـم از فـرزنـدان اصـیل ،مـبارزیـن راه حـق و عـدالـت ،سـیاسـیون غـیر وابسـته بـه اجـانـب ،بـمنظور آزادی و آبــادی ســرزمــین آبــایــی شــان در مــقابــله بــا پــدیــده هــای شــوم ارتــجاع مــنطقه و اســتعمار نــو جــهانــی بــا تــمام الیــه هــای مــزدور داخــلی آن ،در تــضاد قــرار گــرفــته و بــرای رســیدن بــه اهــداف واالی انــسانــی خــود ایــن جــریــان ســیاســی مــلی و دمــوکــراتــیک )بیرلیک یولی( را مطرح و بنیان گزاری نمودند.
مادهء دوازدهم :
جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی بـا مـبارزه بـر عـلیه هـمهء نـیرو هـای مـزدور ،افـراد اسـتفاده جـوی قـومـی ،احـزاب سـیاسـی اجـیر، مــراجــع مــنفعت جــو ،ســرمــایــه انــدوز ،و وابســته بــه اجــانــب ،حــاکــمان مــحافــل فــاشیســتی و شــئونیســتی ،بــرتــری جــویــی هــای زبـانـی ،قـومـی ،نـژادی ،مـذهـبی ،مـنطقوی ،سـیاسـی و حـاکـمیت هـای تـکتاز مـنفعت جـو ،خـود را مـکلف مـیدانـد کـه جهـت تـأمـین عـدالـت اجـتماعـی ،تـضمین حـقوق حـقهء تـمام شهـرونـدان کـشور و تـوزیـع عـادالنـهء قـدرت و ثـروت در جـامـعه بـمنظور رفـاه تـمام اقوام و ملیت های ساکن در کشور خط مشی اساسی زیرین را مطرح و آن را عملی نماید.
مادهء سیزدهم :
چــونــکه اکــثریــت جــریــانــات ،ســازمــان هــا و احــزاب ســیاســی دیــگری کــه تــا کــنون در کــشور مــا ایــجاد گــردیــده انــد و یــا ایــجاد مــیگردنــد ،فــاقــد خــط مــشی اســاســی روشــن و بــرنــامــهء عــمل واضــح بــوده و مــوقــف شــان در قــبال مــردم و جــامــعه بــه وضــاحــت تشریح نشده است.
مادهء چهاردهم :
بـنأ دسـت انـدرکـاران جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی بـنابـر ضـرورت مـبرم جـامـعهء کـنونـی مـا و درک عـمیق از وضـعیت فـالکـت بـار فـرهـنگی ،اجـتماعـی ،اقـتصادی ،سـیاسـی ،نـظامـی و مـدنـی کـشور مـا ،تـالش نـمودنـد کـه خـط مـشی اسـاسـی ایـن جـریـان را قسمی مطرح نمایند که جوابگوی کاستی های عمیق جامعه شده بتواند.
مادهء پانزدهم :
در شـرایـطی کـه آپـارتـایـد جـنسیتی بـاالی طـبقه انـاث کـشور مـا کـه نـیمی از پـیکر جـامـعه را تـشکیل مـیدهـند ،ظـاملـانـه تحـمیل شـده و سیسـتم مـعارف کـشور بـه یـک سیسـتم مـدرسـه یـی بـنادگـرایـی اسـالمـی ،افـراطـیت دیـنی ،تـربـیت گـاه هـای تـروریـسم جـهانـی مـبدل شـده اسـت ،جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی خـود را متعهـد مـیدانـد تـا جهـت دفـع و رفـع ایـن هـمه مـصیبت هـای تــباه کــننده و نــابــسامــانــی هــای اخــتناق آمــیز روز افــزون ،ظــلم واســتبداد بــی حــد و حــصر کــه هــمه روزه تــوســط پــادو صــفتان جــامــعه بــطور ســفاکــانــه بــاالی اقــوام مــختلف ســاکــن در کــشور مــا بــشکل کــهن آن تــطبیق و عــملی گــردیــده و حــتی مــردمــان مــظلوم مــا بــه طــرز دســته جــمعی از خــانــه و کــاشــانــهء آبــایــی شــان بــیرون و آواره ســاخــته شــده ،خــانــه ،امــوال و زمــین هــای زراعـتی شـان جـبرا ً و قهـرا ً غـضب و بـه افـراد نـاشـناس و نـاقـلین بـیگانـه تـوزیـع مـیگردد ،مـیبایسـت رفـع تـمام ایـن کـاسـتی در خط مشی اساسی جریان سیاسی بیرلیگ یولی مدنظر گرفته شود.
مادهء شانزدهم :
بـرایـن اسـاس خـط مـشی اسـاسـی جـریـان سـیاسـی بـیرلـیگ یـولـی بـمنزلـهء جـزء اسـناد بـنیادی ایـن جـریـان ،بـخاطـر سـهمگیری فـعاالنـه و مـؤثـر آن ،در جهـت تـأمـین عـدالـت اجـتماعـی و دمـوکـراسـی واقـعی بـه مـنظور رهـایـی جـامـعه از نـابـسامـانـی هـای فـوق الـذکـر و اعـاده ثـبات دایـمی در افـغانسـتان و ایـجاد یـک حـکومـت مـلی و دمـوکـراتـیک بـیطرف هـمه شـول کـه بـایـدسـت بـر اسـاس آرای مردم به وجود بیآید با در نظر داشت فاکتور های زیرین طرح و تدوین گردیده است :
چوکات بندی و تعین محدودهء خط مشی اساسی بیرلیگ بولی
فصل سوم
پالیسی سیاسی جریان سیاسی بیرلیک یولی
مادهء هفدهم:
جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی بـر ضـد هـیچ شـخص ،گـروه ،جـریـان ،سـازمـان و یـا حـزب سـیاسـی دیـگر در کـشور نـبوده ولـی بــه صــورت عــموم لــزومــأ جهــت رســیدن بــه آرمــان هــای مــلی و انــسانــی خــویــش بــر اســاس مــواد مــندرجــهء خــط مــشی اســاســی هذا رقابت های سالم مبارزاتی را در جامعه سازماندهی مینماید.
مادهء هفدهم :
جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی جهـت تـامـین عـدالـت اجـتماعـی ،رفـاه و آسـایـش مـردم مـظلوم و سـتم دیـدهء کـشور ،عـلیه هـر نـوع تکتازی ها ،ظلم ،استبداد ،بی عدالتی ،حق تلفی ،جهل پروری و انواع عقب گرایی ها در جامعه مبارزه مینماید.
مادهء نوزدهم :
رقـابـت هـای سـالـم مـبارزات سـیاسـی ،حـق مسـلم جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی مـی بـاشـد کـه جهـت عـرضـهء خـدمـات ارزشـمند فرهنگی ،اجتماعی ،اقتصادی ،سیاسی و مدنی مؤثر در جامعه ،آنرا انجام میدهد.
مادهء بیستم :
رقــابــت هــای ســالــم مــبارزات ســیاســی بــیرلــیک یــولــی بــا ســایــر جــریــانــات ،ســازمــان هــا و احــزاب ســیاســی در جــامــعه ،جهــت تــقویــهء پــایــه هــای اســاســی دمــوکــراســی واقــعی و تــأمــین مــناســبات ســالــم ســیاســی شــفاف بــا آنــها مــیباشــد نــه ایــنکه فــعالــیت های غیر اصولی جهت تهدید ،تخریب ،توهین وتحقیر همدیگر.
مادهء بیست و یکم:
بــخش اســاســی پــالــیسی ســیاســی بــیرلــیک یــولــی ســعی و تــالش جهــت ایــجاد و تــقویــت یــک تــشکیل ســیاســی مــقتدر مــلی و مـردمـی در جـامـعه بـمنظور بـسیج تـوده هـای وسـیع مـردم مـصیبت دیـدهء کـشور مـا ،جهـت حـصول حـقوق شهـرونـدی ،مـدنـی و سیاسی آنها در جامعه میباشد.
مادهء بیست و دوم:
ســازمــانــدهــی مــبارزات فــرهــنگی ،اجــتماعــی و ســیاســی در بــین تــوده هــای وســیع مــردم ،عــلیه هــر گــونــه ظــلم ،اســتبداد ،بــی عـدالـتی و حـق تـلفی هـا در جـامـعه ،بـه مـنظور جـلوگـیری از مـنفعت جـویـی هـای شـخصی ،زبـانـی ،قـومـی ،مـنطقوی ،مـذهـبی، گروهی ،حزبی ،مافیایی و استعمار جهانی در کشور ،از جملهء
پالیسی سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء بیست و سوم :
سـازمـانـدهـی مـبارزات آزاد فـرهـنگی ،اجـتماعـی ،اقـتصادی و سـیاسـی در بـین مـردم جـامـعه ،جهـت تـأسـیس و اسـتحکام یـک دولــت مــلی و دیــموکــراتــیک مــردم ســاالر و غــیر وابســته بــه اجــانــب ،بــمنظور تــامــین مــنافــع مــلی و مــیهنی در جــامــعه ،نــیز جــزء
پالیسی سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء بیست و چهارم :
ســهمگیری فــعاالنــهء مــبارزاتــی در جــریــان انــتخابــات عــمومــی بــمنظور تــأســیس یــک دولــت مــقتدر مــلی و دمــوکــراتــیک و مــردم س ــاالر غ ــیر وابس ــته ب ــه اج ــان ــب ،جه ــت اع ــادهء اق ــتدار م ــلی و ح ــیثیت س ــیاس ــی در ب ــین ج ــام ــعهء ج ــهان ــی ،از ج ــملهء اه ــداف سیاسی جریان بیرلیک یولی میباشد.
مادهء بیست و پنجم :
ســعی و تــالش بــمنظور ایــجاد یــک فــضای بــاز و شــفاف ســیاســی در جــریــان مــبارزات انــتخابــاتــی در جــامــعه ،جهــت نــیل بــه
اهداف ملی ،اسالمی و انسانی در کشور ،نیز از جملهء
اهداف سیاسی جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد .
مادهء بیست و ششم:
جه ــت ت ــحقق ن ــام ای ــن ج ــری ــان س ــیاس ــی ک ــه ب ــیرل ــیک ی ــول ــی )راه وح ــدت( م ــیباش ــد ،ت ــروی ــج اح ــترام م ــتقاب ــل ،ه ــمدی ــگر پ ــذی ــری و هــمکاری هــای هــمه جــانــبهء مــتقابــل و تــقویــت روحــیهء وحــدت ســیاســی بــا ســایــر شــخصیت هــای مــلی و مــتنفذ در کــشور ،و هـمچنان بـا جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب سـیاسـی مـلی و مـترقـی غـیروابسـته بـه اجـانـب ،جهـت تـامـین مـنافـع مشـترک مـلی و میهنی همچنان از جملهء
پالیسی سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
فصل چهارم
سیاست داخلی جریان سیاسی بیرلیک یولی
مادهء بیست و هفتم :
طــرح و تــطبیق ســیاســت و روحــیهء وفــاق مــلی و تــامــین عــدالــت اجــتماعــی و حــقوق ســیاســی شهــرونــدی بــه هــمهء اتــباع کــشور بـدون در نـظر داشـت مـسائـل جـنسیتی ،زبـانـی ،قـومـی ،مـنطقوی ،حـزبـی و مـذهـبی در جـامـعه جـزء سـیاسـت داخـلی بـیرلـیک یولی میباشد.
مادهء بیست و هشتم:
طـرح و تـرویـج احـترام بـه مـفکوره و انـدیـشه هـای فـرهـنگی ،اجـتماعـی و سـیاسـی دیـگران و دفـاع از حـریـم خـصوصـی افـراد، اشــخاص و ســایــر حــقوق شهــرونــدی هــر تــبعهء کــشور در داخــل و خــارج از مــملکت ،مــطابــق روحــیهء مــواد قــانــون اســاســی نوین و سایر قوانین نافذه در کشور نیز از جملهء
سیاست داخلی بیرلیک یولی است.
مادهء بیست و نهم :
ای ــجاد زم ــینهء ت ــعلیم و ت ــرب ــیهء ب ــا ک ــیفیت ،رای ــگان و اج ــباری ب ــرای اط ــفال و ن ــو ج ــوان ــان ک ــشور و م ــساع ــد س ــاخ ــنت زم ــینهء تــحصیالت عــالــی بــا کــیفیت مــجانــی بــرای جــوانــان و حــمایــهء مــادی و مــعنوی از مــتقاضــیان عــرصــه هــای مــختلف مســلکی و تـخصصی تـا بـلند تـریـن سـطح آمـوزش تـحصیلی در رشـته هـای مـختلف و مـورد ضـرورت جـامـعه نـیز شـامـل سـیاسـت داخـلی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء سی ام :
تــامــین عــدالــت اجــتماعــی ،آزادی بــیان ،مــطبوعــات آزاد ،رشــد و تــوســعهء نشــرات نــوشــتاری ،صــوتــی و تــصویــری در جــامــعه و ح ــاک ــمیت دم ــوک ــراس ــی واق ــعی در س ــطح ت ــمام اق ــشار ج ــام ــعه و رش ــد م ــتوازن اف ــکار ع ــموم ــی و ش ــعور س ــیاس ــی م ــردم در سرتاسر کشور نیز شامل
سیاست داخلی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء سی و یکم:
سـعی و تـالش در قـسمت رشـد و تـوسـعهء خـدمـات صـحت عـامـه و مـساعـد سـاخـنت زمـینهء عـرضـهء خـدمـات صـحی بـا کـیفیت، رایگان و همگانی برای تمام اتباع مملکت در تمام نقاط کشور نیز جزء
سیاست داخلی بیرلیک یولی میباشد .
مادهء سی و دوم :
ایـجاد زمـینهء کـار و اشـتغال سـالـم و مـناسـب بـه تـمام جـوانـان و سـایـر اقـشار جـامـعه و تـامـین شـرایـط مـتساوی الـحقوق بـرای تـمام اتـباع کـشور بـدون در نـظر داشـت مـسائـل جـنسیتی ،زبـانـی ،قـومـی ،مـنطقوی ،مـذهـبی ،سـیاسـی و سـایـر تـفاوت هـای اجتماعی نیز جزء
سیاست داخلی بیرلیک یولی میباشد .
مادهء سی و سوم :
ایـجاد زمـینه هـای فـضای آزاد سـیاسـی و دمـوکـراتـیک بـرای هـر فـرد و شهـرونـد کـشور جهـت اشـتراک بـه مـبارزات فـرهـنگی، اج ــتماع ــی ،اق ــتصادی و س ــیاس ــی ع ــدال ــتخواه ــان ــه و ح ــق ط ــلبان ــه از ط ــری ــق ت ــبادل اف ــکار و دی ــال ــوگ ه ــای س ــیاس ــی و ت ــدوی ــر کنفرانس ها و اجتماعات ملی فراقومی در کشور نیز از جملهء
سیاست داخلی بیرلیک یولی میباشد .
مادهء سی و چهارم :
تــقویــهء هــرچــه بیشــتر پــایــه هــای اجــتماعــی جــریــان ســیاســی بــیرلــیک یــولــی در بــین تــوده هــای وســیع مــردم بــا مــساعــد ســاخــنت زمـینهء اشـتراک افـراد و شـخصیت هـای عـالقـه مـند دریـن جـریـان ،از تـمام مـلیت هـای بـا هـم بـرابـر سـاکـن در کـشور بـه مـنظور ایـجاد زمـینهء مـبارزات عـادالنـه و حـق طـلبانـهء مشـترک جهـت رفـاه عـامـه و تـعالـی کـشور بـرحسـب نـام ایـن جـریـان سـیاسـی کـه بیرلیک یولی )راه وحدت( میباشد ،از جملهء
سیاست داخلی این جریان میباشد.
مادهء سی و پنجم :
ج ــری ــان س ــیاس ــی ب ــیرل ــیک ی ــول ــی س ــعی م ــینمای ــد ت ــا در ب ــین م ــردم ج ــام ــعه ب ــه وی ــژه در ب ــین ج ــری ــان ــات ،س ــازم ــان ه ــا و اح ــزاب سـیاسـی مـلی و مـیهنی مسـتقل در کـشور ،یـک فـضای تـفاهـم مـلی ،هـمدیـگر پـذیـری ،اتـحاد و همبسـتگی فـراقـومـی را ایـجاد نماید.
مادهء سی و ششم :
جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی تـالش مـینمایـد ،بـا جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب سـیاسـی مـلی و مـیهنی مسـتقل دیـگری کـه دارای خــط مــشی اســاســی یــی مــشابــه و نــزدیــک بــه جــریــان ســیاســی بــیرلــیک یــولــی بــاشــند از طــریــق ایــجاد یــک جــبههء وســیع سـیاسـی در چـوکـات یـک ائـتالف مـلی مـبارزات مشـترک سـیاسـی را عـلیه ظـلم ،اسـتبداد ،عـقبگرایـی ،افـراطـگرایـی ،نـابـرابـری و بـی عـدالـتی هـا در کـشور بـراه انـداخـته و هـمچنان بـمنظور مـبارزات مشـترک انـتخابـاتـی جهـت کسـب کـرسـی هـای بیشـتر و مورد ضرورت جهت تشکیل حکومت انتخابی در جریان انتخابات عمومی سازماندهی مینماید.
مادهء سی و هفتم :
جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی سـعی و تـالش مـینمایـد تـا یـک حـکومـت مـقتدر مـلی و دمـوکـراتـیک مـردم سـاالر مسـتقل را مـبتنی بر مزایای دموکراسی واقعی و هدایات مواد قانون اساسی نوین و مترقی و سایر قوانین نافذه در کشور ایجاد نماید .
فصل پنجم
سیاست خارجی جریان سیاسی بیرلیک یولی
مادهء سی و هشتم :
ایـجاد و اسـتقرار یـک دولـت مـلی و دمـوکـراتـیک مسـتقل ،بـیطرف ،غـیرمنسـلک و غـیر وابسـته بـه بـالک هـای سـیاسـی -نـظامـی شرق و غرب در افغانستان از جملهء
اهداف عمدهء
سیاست خارجی جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء سی و نهم :
رعـایـت حـسن هـمجواری ،احـترام مـتقابـل و حـفظ حـقوق هـمسایـه داری بـا تـمام کـشور هـای هـمجوار بـا در نـظر داشـت مـنافـع متقابل ملت ها و دولتین جزء
سیاست خارجی جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء چهلم :
ایـجاد فـضای صـلح آمـیز و روابـط نـیک دیـپلومـاتـیک بـا تـمام کـشور هـای هـمجوار ،مـنطقه و سـایـر دول جـهان ،مـطابـق قـوانـین جــهانــی ،کــنوانــسیون هــای بــین املــللی و مــنشور ســازمــان مــلل متحــد جــزء ســیاســت خــارجــی جــریــان ســیاســی بــیرلــیک یــولــی است.
مادهء چهل و یکم :
بــرقــراری مــناســبات نــیک و حــسنه بــا کــشور هــای پیشــرفــته و صــنعتی جــهان بــمنظور عــقد قــرارداد هــای بــزرگ اقــتصادی و بــازرگــانــی جهــت تــامــین مــنافــع اقــتصادی مشــترک و مــتقابــل دو جــانــبه از جــملهء ســیاســت خــارجــی جــریــان ســیاســی بــیرلــیک یولی خواهد بود.
مادهء چهل و دوم :
حـل و فـصل مـشکالت و مـنازعـات سـیاسـی -نـظامـی بـا هـمسایـگان و سـایـر دول مـنطقه و جـهان از طـریـق گـفت و گـو هـای دیـپلومـاتـیک و مـصاملـت آمـیز و مـخالـفت جـدی بـا سـیاسـت هـای جـنگ افـروزانـه و مـداخـله جـویـانـه بـه امـور داخـلی یـکدیـگر از سیاست های عمدهء خارجی جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء چهل و سوم :
اح ــترام ب ــه ف ــیصله ه ــا و م ــنشور س ــازم ــان م ــلل متح ــد ب ــمنظور ت ــحقق ع ــدال ــت اج ــتماع ــی ،س ــیاس ــی و ن ــظام ــی در س ــطح ب ــین املــللی ،جهــت تــأمــین و حــفظ مــنافــع مــتقابــل کــشور هــای عــضو ســازمــان مــلل متحــد جــزء ســیاســت خــارجــی جــریــان ســیاســی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء چهل و چهارم :
رعـایـت و جـانـبداری از فـیصله هـای عـادالنـه ،انـسانـدوسـتانـه و غـیر مـغرضـانـهء تـمام سـازمـان هـا و کـنفرانـس هـای بـین املـللی اســالمــی ،اجــتماعــی ،اقــتصادی ،ســیاســی ،بــازرگــانــی و غــیره بــا در نــظر داشــت مــنافــع مشــترک و مــتقابــل مــراجــع ذیــدخــل و رعــایــت حــقوق بشــر و ســایــر قــوانــین انــسان دوســتانــه در جــهان از جــملهء ســیاســت خــارجــی جــریــان ســیاســی بــیرلــیک یــولــی میباشد.
فصل ششم احیای اقتدار ملی در جامعه
مادهء چهل و پنجم :
مـتأسـفانـه در جـریـان پـنجاه سـال حـاکـمیت دولـت هـای وابسـته بـه اجـانـب در کـشور بـه ویـژه اخـیرا ً در اثـر تسـلط و حـکمروایـی گ ــروه متحج ــر و اف ــراط ــگرای ن ــظام ــیگر ط ــال ــبان در ک ــشور ش ــیرازهء دول ــت داری و اق ــتدار م ــلی ک ــام ـالً از ه ــم گ ــسیخته و ن ــظم فرهنگی ،اجتماعی ،اقتصادی ،سیاسی و نظامی در جامعه برهم خورده و زوال اقتدار ملی به وجود آمده است .
مادهء چهل و ششم :
جهـت احـیای مجـدد حـاکـمیت مـلی در جـامـعه و اسـتقرار نـظم اجـتماعـی ،اقـتصادی ،سـیاسـی و نـظامـی در کـشور ،مسـتلزم یک اجماع ملی در سطح بین املللی تحت نظر سازمان ملل متحد میباشد.
مادهء چهل و هفتم :
مـیبایسـت بـه هـمکاری مسـتقیم و صـادقـانـهء کـشور هـای ذیـدخـل در مـسئلهء افـغانسـتان ،تـحت نـظر سـازمـان مـلل متحـد ،یـک کــنفرانــس وســیع در ســطح جــهانــی بــا اشــتراک شــخصیت هــای مــلی ،مســتقل و غــیر وابســته بــه اجــانــب از داخــل و خــارج از ک ــشور ک ــه در ج ــری ــان ح ــوادث بیش ــتر از چه ــل س ــال پ ــسین دس ــت ش ــان ب ــه ان ــواع ف ــساد ه ــای اداری ،ف ــره ــنگی ،اج ــتماع ــی، اقتصادی ،سیاسی ،نظامی ،مالی و اخالقی آلوده نباشد ،دایر گردد.
مادهء چهل و هشتم :
در جـریـان کـنفرانـس وسـیع مـلی یـی کـه در سـطح جـهانـی بـه حـمایـهء کـشور هـای ذیـدخـل در مـسئلهء افـغانسـتان ،تـحت نـظر سـازمـان مـلل متحـد دایـر مـیگردد ،یـک حـکومـت مـؤقـت انـتقالـی از شـخصیت هـای تـحصیل کـردهء متجـرب از داخـل و خـارج از کــشور کــه در جــریــان حــوادث بیشــتر از چــهار دهــهء پــسین بــد نــام و آلــوده بــه فــساد نــباشــند ،بــرای مــدت یــک الــی دو ســال بایدست تشکیل گردد.
مادهء چهل و نهم:
در اثـر اراده و تـصمیم جـامـعهء جـهانـی شـامـل کـشور هـای مـقتدر ذیـدخـل در مـسئلهء افـغانسـتان و حـمایـهء مسـتقیم سـازمـان مــلل متحــد ،حــکومــت مــؤقــت انــتقالــی ایــجاد شــده مــیبایســت جــایــگزیــن حــکومــت ســرپــرســت گــروه متحجــر نــظامــیگر طــالــبان در افغانستان گردد.
مادهء پنجاه ام :
ح ــکوم ــت م ــؤق ــت ان ــتقال ــی ج ــای ــگزی ــن ط ــال ــبان وظ ــیفه دارد ک ــه در ق ــدم نخس ــت در ط ــی ب ــرگ ــزاری ی ــک ه ــمه پ ــرس ــی ع ــموم ــی )رفراندوم(،نوعیت حکومت دلخواه و مورد نظر اکثریت مردم جامعه را تثبیت و مشخص نماید.
مادهء پنجاه و یکم :
ح ــکوم ــت م ــؤق ــت ان ــتقال ــی م ــؤظ ــف و مس ــتقر در اف ــغانس ــتان م ــکلفیت دارد ت ــا ی ــک ک ــمیسیون مس ــتقل ق ــان ــون گ ــزاری را از ش ــخصیت ه ــای ت ــحصیل ک ــردهء متج ــرب ،مس ــلکی و م ــتخصصین داخ ــلی و غ ــیر وابس ــته ب ــه اج ــان ــب از داخ ــل و خ ــارج از کشور تعیین و توظیف نماید.
مادهء پنجاه و دوم:
کـمیسیون مـؤظـف قـانـون گـزاری ،وظـیفه دارد در مـوعـد مـعین جهـت ایـجاد و اسـتقرار حـکومـت دلـخواه مـردم ،قـانـون اسـاسـی جـدیـد و قـانـون انـتخابـات عـمومـی را بـا در نـظر داشـت قـوانـین پـذیـرفـته شـدهء بـین املـللی و سـتندرد هـای جـهانـی طـرح و تـدویـن نماید.
مادهء پنجاه و سوم :
یــکی دیــگر از وظــایــف حــکومــت مــؤقــت انــتقالــی ایــجاد شــده ،ایــجاد یــک کــمیسیون انــتخابــات مســتقل مــتشکل از شــخصیت هــای تــحصیل کــرده و مســلکی بــیطرفــی کــه در جــریــان حــوادث بیشــتر از چــهار دهــهء پــسین بــدنــام و آلــوده بــه فــساد نــبوده و غ ــیر وابس ــته ب ــه ج ــناح ه ــای س ــیاس ــی و اس ــتخبارات اج ــان ــب ب ــاش ــند ،ب ــا در ن ــظر داش ــت ق ــوان ــین ب ــین امل ــللی و س ــتندرد ه ــای جهانی میباشد.
مادهء پنجاه و چهارم :
حــکومــت مــؤقــت انــتقالــی مــکلفیت دارد بــه اســاس قــانــون جــدیــد انــتخابــات و در روشــنایــی مــواد قــانــون اســاســی نــویــن تــدویــن شـده ،تـحت نـظر هـیئت هـای مـلی و بـین املـللی ،انـتخابـات سـرتـاسـری را در کـشور بـرگـزار نـموده و حـکومـت دلـخواه و مـورد نـظر مـردم را کـه در طـی بـرگـزاری هـمه پـرسـی عـمومـی )رفـرانـدوم( مـشخص شـده بـاشـد ،ایـجاد نـموده و قـدرت دولـتی را تـحت نظر جامعهء جهانی و سازمان ملل متحد در طی یک محفل رسمی به حکومت انتخابی تسلیم نماید.
مادهء پنجاه و پنجم :
حـکومـت انـتخابـی تـشکیل شـدهء مـورد نـظر مـردم ،مـکلفیت دارد تـا در قـدم نخسـت در روشـنایـی مـواد قـانـون اسـاسـی جـدیـدا ً تــدویــن شــده یــک دولــت کــامــل شــامــل)قــوای اجــرائــیه ،قــوای مــقننه و قــوای قــضایــیه( بــا ثــبات مــلی و دمــوکــراتــیک مســتقل غــیر وابسته به اجانب و بیطرف را اساسگزاری نموده اقتدار ملی را در جامعه احیآ و مسلط نماید.
فصل هفتم اعادهء ثبات و حیثیت بین املللی کشور در جهان
مادهء پنجاه و ششم :
مــتآســفانــه جــغرافــیایــی کــه ) (۲۷۸ســال قــبل از امــروز بــنام »ســر زمــین افــغان« و بــعد از ۱۹۱۹بــشکل رســمی افــغانســتان مــسما گــردیــد ،تــا کــنون تــوســط شــاهــان ،امــیران و ســایــر حــکومــت هــای دســت نــشانــده و وابســته بــه امــپراتــوری هــا و مــمالــک اس ــتعمارگ ــر ج ــهان اداره گ ــردی ــده و ب ــه م ــنظور س ــلطه ج ــوی ــی ه ــا و ع ــملی ن ــمودن ب ــرن ــام ــه ه ــای اس ــتعمارگ ــران ــهء ک ــشور ه ــای حــامــی شــان ،مــردم عــوام ایــن ســرزمــین را بــه قــسم بــیسواد و دور از فــهم ســیاســی نگهــداشــته و گــوشــت دم شــمشیر یــکدیــگر سـاخـتند کـه بـه هـمین تـرتـیب در اثـر قـدرت طـلبی هـا و بـی کـفایـتی هـای سـران و حـکمرانـان مـزدور آنـزمـان تـا بـه امـروز حـیثیت جهانی کشور ما کامالً پامال گردیده و اعتبار جهانی خود را از دست داده است.
مادهء پنجاه و هفتم :
خ ــصوص ـا ً ب ــا گ ــذش ــت بیش ــتر از چ ــهار ده ــهء پ ــسین ب ــناب ــر م ــداخ ــالت مس ــتقیم و دس ــت ان ــدازی ه ــای ک ــشور ه ــای ه ــمسای ــه، م ــنطقه و ج ــهان ب ــه وی ــژه ب ــا ش ــعله ور س ــاخ ــته ش ــدن ج ــنگ ه ــای داخ ــلی ن ــیاب ــتی ت ــوس ــط م ــمال ــک م ــقتدر و ص ــنعتی ج ــهان، بــالــوســیلهء حــکومــت هــای دســت نــشانــده ،فــاســد و بــی کــفایــت شــان ،کــشور را در یــک مــسیر نــادرســت و بــدنــام کــننده ســوق داده ،حیثیت و اوتوریتهء کشور را در سطح جهانی کامالً پائین آورده و بی ارزش ساختند.
مادهء پنجاه و هشتم:
عـالوتـا ً در طـی بیشـتر از چـهار دهـهء پـسین کـشور هـای هـمسایـه ،مـنطقه و جـهان بـه خـاطـر تـأمـین و حـفظ مـنافـع شـان دریـن ســرزمــین اســتراتــژیــک و ســرشــار از مــواد خــام دســت نــخوردهء صــنعتی ،بــا گــماشــنت حــکومــت هــای دســت نــشانــدهء شــان ،بــر ع ــالوهء ش ــعله ور س ــاخ ــنت ج ــنگ ه ــای ن ــیاب ــتی ش ــان در داخ ــل ک ــشور ،ب ــا ف ــرس ــتادن گ ــروه ه ــای ت ــروریس ــتی ،دهش ــت گ ــرد و اف ــراط ــگرأ ،ب ــا ت ــروی ــج و ت ــزری ــق ف ــقر ف ــره ــنگی ،جه ــل و ب ــیسوادی در ب ــین م ــردم ج ــام ــعه و اس ــتقرار اف ــراط ــگرای ــی دی ــنی و ب ــنیادگ ــرای ــی اس ــالم ــی در ک ــشور ،م ــردم ای ــن س ــرزم ــین ج ــنگ زده و پ ــام ــال ش ــده را در س ــطح ج ــهان ک ــام ـالً م ــنفور و ب ــدن ــام ساختند.
مادهء پنجاه و نهم :
لهــذا بــنابــر دالیــل فــوق الــذکــر بــا گــذشــت بیشــتر از چــهار دهــهء پــسین ،مــردم کــشور مــا در ســطح جــهانــی ،بــنام افــراطــگرأ و تــروریســت مــعرفــی شــده و حــیثیت بــین املــللی خــود را کــامـالً از دســت داده اســت ،کــه فــعالً مــردم مــظلوم و بــیگناه مــا در تــمام نقاط جهان بنام افراطگرأ و تروریست با چشم حقارت دیده میشوند.
مادهء شصتم :
جهــت اعــادهء حــیثیت مــلی و پــرســتیژ بــین املــللی مــلت و کــشور مــا در ســطح جــهان ،در قــدم نخســت ایــجاد یــک دولــت مــقتدر مـلی و دمـوکـراتـیک مسـتقل ،غـیروابسـته بـه اجـانـب و بـیطرف ضـرورت مـبرم و جـدی پـنداشـته مـیشود کـه ایـن امـر بـا بـرقـراری اتـحاد و هـمدیـگر پـذیـری جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب سـیاسـی مـلی و مـیهنی مسـتقل و غـیر وابسـته بـه اجـانـب و تـشکیل یک دولت مقتدر ملی و دموکراتیک همه شمول از طریق کسب پیروزی در انتخابات عمومی امکان پذیر میباشد.
مادهء شصت و یکم :
بـا ایـجاد یـک دولـت مـقتدر مـلی و دمـوکـراتـیک بـیطرف ،مسـتقل و غـیر وابسـته بـه اجـانـب در کـشور ،زمـینهء ادارهء مسـتقالنـهء م ــملکت م ــهیا گ ــردی ــده و س ــوء اس ــتفاده از م ــردم م ــا در ع ــرص ــهء ت ــروری ــزم ب ــین امل ــللی ت ــوس ــط گ ــروه ه ــای ب ــنیادگ ــرأ ت ــروریس ــتی ج ــلوگ ــیری ش ــده م ــیتوان ــد ک ــه ای ــن پ ــروس ــه در ق ــسمت اع ــادهء ث ــبات وح ــیثیت م ــلی و ب ــین امل ــللی ک ــشور م ــا در ج ــهان ی ــک ام ــر ضروری پنداشته میشود.
مادهء شصت و دوم:
ب ــا اس ــتقرار ی ــک ح ــکوم ــت م ــقتدر م ــلی و دم ــوک ــرات ــیک مس ــتقل ،ب ــیطرف و غ ــیر وابس ــته ب ــه اج ــان ــب در ک ــشور و ت ــقوی ــت م ــوق ــف اج ــتماع ــی ،اق ــتصادی ،س ــیاس ــی و ن ــظام ــی ک ــشور م ــا در س ــطح ج ــهان ،ب ــااالث ــر ط ــرح و ع ــملی س ــاخ ــنت ب ــرن ــام ــه ه ــای وس ــیع اقـتصادی و اسـتفاده از مـواد خـام صـنعتی و ذخـایـر مـعادن سـطح االرضـی و تـحت االرضـی کـشور در هـمکاری بـا مـمالـک مــقتدر و صــنعتی جــهان ،بــا در نــظر داشــت مــنافــع مشــترک و مــتقابــل دو جــانــبه ،مــطابــق قــوانــین بــین املــللی و ســتندرد هــای جهانی ،در قسمت اعادهء اوتوریته و حیثیت جهانی کشور ما رول عمده و اساسی دارد .
مادهء شصت و سوم :
بــا بــرگــزاری مــحافــل داوطــلبی در عــرصــهء اســتفادهء قــانــونــی از مــواد خــام صــنعتی کــشور و جــلب هــمکاری هــای مشــترک و مـتقابـل کـشور هـای پیشـرفـته و صـنعتی جـهان بـا دولـت نـوبـنیاد در کـشور مـا ،در عـرصـه هـای تـفحص ،تـثبیت ،اسـتخراج و بهــره بــرداری از ذخــایــر ســطح االرض و تــحت االرض مــعادن مــوجــوده ،در امــر ارتــقآ قــدرت اقــتصادی و ســیاســی مــملکت و احیای حیثیت جهانی کشور ما رول عمده و اساسی میداشته باشد.
مادهء شصت و چهارم :
سـعی و تـالش در جهـت ارتـقاع ظـرفـیت هـای فـرهـنگی ،اجـتماعـی ،اقـتصادی ،سـیاسـی ،نـظامـی و مـدنـی کـشور بـا اسـتفاده از امـکانـات و داشـته هـای طـبیعی کـشور در سـطح جـهانـی و بهـره بـرداری هـای مـناسـب و مـطمئین از آنـها ،بـا عـقد قـرارداد هـای بـزرگ اقـتصادی بـا کـشور هـای صـنعتی جـهان جهـت تـامـین مـنافـع مشـترک و مـتقابـل دو جـانـبه بـر اسـاس قـوانـین بـین املــللی و ســتندرد هــای جــهانــی ،یــکی دیــگر از امــکانــات اعــادهء ثــبات و حــیثیت مــلی و بــین املــللی کــشور مــا در ســطح جــهان میباشد.
مادهء شصت و پنجم :
بــا اســتقرار دولــت مــقتدر مــلی و دمــوکــراتــیک بــیطرف ،مســتقل و غــیر وابســته بــه اجــانــب در ســطح جــهان ،و امــضای قــرارداد هــای بــزرگ اقــتصادی بــا ســایــر دول صــنعتی جــهان و بــلند بــردن مــوقــف اجــتماعــی ،اقــتصادی ،ســیاســی و نــظامــی کــشور، جهـت اعـادهء حـیثیت مـلی و بـین املـللی آن در سـطح جـهانـی و مـعرفـی یـک افـغانسـتان نـویـن و مـترقـی در سـطح بـین املـللی از آرمان های اساسی جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
فصل هشتم لزوم طرح یک جبههء وسیع سیاسی در چوکات یک ائتالف ملی در کشور بنابر کثرت احزاب سیاسی در جامعه
مادهء شصت و ششم :
چ ــون اف ــغانس ــتان ی ــک ک ــشور ک ــثیرامل ــلیت و م ــتشکل از اق ــوام و ات ــنیک ه ــای م ــختلف و م ــتعدد م ــیباش ــد و ب ــناب ــر وی ــژگ ــی ه ــای کـثیراملـلیت بـودن ،وضـعیت ژئـوپـلیتیکی و سـایـر دالیـل دیـگر ،جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب سـیاسـی مـتعدد و مـتنوع دریـن جغرافیای کوچک ایجاد گردیده و باعث بی نظمی های زیاد فرهنگی ،اجتماعی و سیاسی در جامعهء ما گردیده است.
مادهء شصت و هفتم :
لهـذا بـه نسـبت کـثرت کـانـدیـدان از طـرف جـریـانـات ،سـازمـان هـا ،تـنظیم هـا و احـزاب مـتعدد سـیاسـی در جـریـان انـتخابـات، ب ــاع ــث ای ــجاد ب ــی ن ــظمی س ــیاس ــی و ت ــقسیم رای م ــردم ب ــه ق ــسمت ه ــای ک ــوچ ــک گ ــردی ــده و زم ــینهء پ ــیروزی ی ــک ح ــزب واح ــد س ــیاس ــی را در ان ــتخاب ــات ،مح ــدود و غ ــیر م ــمکن س ــاخ ــته و در ض ــمن آن زم ــینه ه ــای ت ــقلب و دس ــت ان ــدازی ه ــای اف ــراد استفاده جوی وابسته به بیگانگان را در جریان انتخابات مساعد میسازد.
مادهء شصت و هشتم:
بـنا ً جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی از سـایـر جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب سـیاسـی مـلی و مـیهنی مسـتقل و غـیر وابسـته بـه اجـانـب کـه خـط مـشی اسـاسـی و بـرنـامـهء عـمل آنـها بـا جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی نـزدیـک و مـشابـه بـاشـد ،دعـوت بـه عـمل مــیآورد تــا بــا روحــیهء هــمدیــگر پــذیــری و هــمکاری هــای مــتقابــل ،یــک جــبههء وســیع ســیاســی را در چــوکــات یــک ائــتالف مــلی ایــجاد نــموده و در طــی مــبارزات مشــترک انــتخابــاتــی و کســب رای بیشــتر در جــریــان انــتخابــات ،بــتوانــند تــعداد کــرســی هــای الزم و مورد ضرورت را جهت تشکیل یک دولت ملی و دموکراتیک مستقل و بیطرف در کشور بدست بیآورند.
مادهء شصت و نهم :
از دیـدگـاه جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی ایـجاد یـک جـبههء وسـیع سـیاسـی در چـوکـات یـک ائـتالف مـلی ،در وضـعیت مـوجـودهء کـشور ،بـمنظور کسـب پـیروزی در مـبارزات انـتخابـاتـی بـمقصد ایـجاد یـک حـکومـت مـلی و دمـوکـراتـیک مسـتقل دلـخواه مـردم ضرورت مبرم و جدی پنداشته میشود.
مادهء هفتادم :
از ایـنکه بـه نسـبت کـثرت کـانـدیـدا هـا در انـتخابـات امـکان پـیروزی یـک جـریـان و یـا یـک حـزب سـیاسـی در مـبارزات انـتخابـاتـی کـمتر و محـدود بـه نـظر مـیرسـد ،بـنا ً جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی جهـت خـدمـت گـذاری بیشـتر ،بهـتر و مـفید تـر در جـامـعه، ای ــجاد ی ــک ح ــکوم ــت ائ ــتالف ــی مس ــتقل و غ ــیر وابس ــته ب ــه ب ــیگان ــگان را از ط ــری ــق ای ــجاد ی ــک ج ــبههء وس ــیع س ــیاس ــی در ک ــشور ممکن ،مفید و مؤثر ارزیابی می نماید.
مادهء هفتاد و یکم :
جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی سـعی مـی نـمایـد تـا از سـایـر جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب سـیاسـی مـلی ،مـترقـی و مـیهنی مسـتقل کـشور کـه دارای اهـداف مـشابـه بـا جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی بـاشـند ،دعـوت بـه عـمل مـیآورد تـا جهـت ایـجاد یـک جـبههء وسـیع سـیاسـی در چـوکـات یـک ائـتالف مـلی بـمنظور بـدسـت آوردن بیشـتریـن کـرسـی هـای پـارملـانـی در جـریـان مـبارزات انـتخابـاتـی بـاهـم هـمکاری هـای مـتقابـل و مـبارزات مشـترک نـموده در قـسمت اسـتقرار یـک حـکومـت مـلی و دمـوکـراتـیک دلـخواه مردم مکلفیت های ملی و میهنی خود را انجام بدهند.
مادهء هفتاد و دوم :
جــریــان ســیاســی بــیرلــیک یــولــی ســعی مــینمایــد تــا در تــفاهــم ،هــمکاری و ائــتالف بــا ســایــر جــریــانــات ,ســازمــان هــا و احــزاب سـیاسـی مـلی و مـیهنی مسـتقل ،بـا کسـب اکـثریـت کـرسـی هـای پـارملـانـی ،یـک دولـت مـقتدر مـلی و دمـوکـراتـیک مسـتقل ،مـردم ساالر را ایجاد نموده ،امور اداری شفاف ،سیستم قضایی عادل و قدرت دفاعی مستقل را در کشور بنیانگذاری نماید.
مادهء هفتاد و سوم :
بـر حسـب الـضرورت ،ائـتالف سـیاسـی و حـتی ادغـام جـریـانـات و احـزاب سـیاسـی دارای اهـداف و بـرنـامـه هـای کـاری مـشابـه و مــتقارب بــا یــکدیــگر ،جهــت جــلو گــیری از تــعدد و کــثرت گــروه هــا و احــزاب ســیاســی در کــشور ،از جــملهء اهــداف اســاســی جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
فصل نهم شیوهء مبارزات سیاسی بیرلیک یولی
مادهء هفتاد و چهارم:
از ایـنکه پـیروزی جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب سـیاسـی در جـریـان انـتخابـات عـمومـی ،وابسـته بـه پـایـه هـای تـوده یـی آنـها و کســب حــمایــهء تــوده هــای وســیع مــردم از آنــها مــیباشــد تــا بــتوانــند بــا بــدســت آوردن بیشــتریــن رای مــردم بــرنــدهء انــتخابــات گردند.
مادهء هفتاد و پنجم :
بــنا ً جــریــان ســیاســی بــیرلــیک یــولــی بــمنظور اشــتراک فــعاالنــه و مــؤثــر در مــبارزات حــق طــلبانــه و عــدالــت خــواهــانــهء خــویــش در کــشور ،بــا تــوســعه دادن و تــقویــهء پــایــه هــای مــلی و مــردمــی خــویــش در جــامــعه ،اســاسـا ً وظــایــف ،مــکلفیت هــا و فــعالــیت هــای خود را در بین توده های وسیع مردم عوام در جامعه سازماندهی و انسجام میدهد.
مادهء هفتاد و ششم :
جـذب داوطـلبانـهء افـراد آگـاه ،تـحثلکرده و دارای بـینیش سـیاسـی وسـیع و جـهان بـینی عـلمی و غـیر وابسـته بـه بـیگانـگان ،در صـفوف جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی و تـربـیهء کـادر هـای مـلی ،مـردمـی و مسـلکی در چـوکـات تـشکیل ایـن جـریـان سـیاسـی در کــشور ،جهــت کــانــدیــداتــوری آنــها در مــبارزات انــتخابــاتــی ،از شــیوه هــای مــبارزاتــی جــریــان ســیاســی بــیرلــیک یــولــی مــی باشد.
مادهء هفتاد و هفتم:
س ــازم ــان ــده ــی م ــبارزات ت ــوده ی ــی در ب ــین م ــردم ج ــام ــعه ب ــمنظور روش ــنگری الزم در ب ــین ت ــوده ه ــای وس ــیع از م ــردم ع ــوام ب ــه مــقصد تــفکیک و مــعرفــی دوســت از دشــمن و خــائــین از خــادم ،جهــت شــناخــت و حــمایــهء مــلت از کــانــدیــد هــای واقــعی ایــکه م ــزدور ب ــیگان ــگان ن ــبوده از م ــناف ــع م ــلی و م ــیهنی ش ــان دف ــاع ن ــموده و ب ــمنظور ب ــرن ــده ش ــدن در ان ــتخاب ــات آرای ــى الزم م ــردم خویشرا بدست آورده بتوانند جزء شیوه های مبارزات سیاسی بیرلیگ یولی میباشد.
مادهء هفتاد و هشتم :
سـهمگیری فـعاالنـه در تـمام عـرصـه هـای مـبارزات آزاد انـتخابـاتـی در کـشور ،بـه مـنظور نـیل بـه اهـداف مـلی و مـیهنی ،جهـت بــدســت آوردن ى کــرســی هــای پــارملــانــی ،فــدرالــی و یــا یــزســت زیــزســتصسکشور از شــیوه هــای مــبارزاتــی جــریــان ســیاســی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء هفتادونهم :
مـعرفـی و کـانـدیـد کـادر هـای مـلی ،مـردمـی و مسـلکی دارای تـحصیالت عـالـی و تـجارب کـافـی اجـتماعـی ،سـیاسـی و مسـلکی در مـبارزات انـتخابـاتـی ،جهـت کسـب اکـثریـت کـرسـی هـای پـارملـان در کـشور نـیز از شـیوه هـای مـبارزات انـتخابـاتـی جـریـان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء هشتادم :
سـازمـانـدهـی و مـدیـریـت سـالـم فـعالـیت هـای مـبارزات انـتخابـاتـی در بـین تـوده هـای مـردم در جـامـعه بـا تشـریـح و تـوضـیح خـط مـشی اسـاسـی و بـرنـامـهء عـمل جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی ،جهـت کسـب حـمایـه و پشـتیبانـی تـوده هـای وسـیع از کـانـدیـدا هــای بــیرلــیگ بــولــی بــمنظور بــدســت آوردن آرای بیشــتر ،جهــت بــدســت آوردن اکــثریــت کــرســی هــای پــارملــانــی در کــشور جــزء شیوهء مبارزاتی جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
فصل دهم شیوهء امور دولت داری
مادهء هشتادویکم :
سـعی و تـالش در قـسمت تـشکیل یـک دولـت مـلی و دمـوکـراتـیک مسـتقل ،غـیر منسـلک و غـیر وابسـته بـه بـیگانـگان ،بـا اتـوریـتهء مــلی و بــین املــللی در ســطح جــهان و یــک حــکومــت واقــعأ مــردم ســاالر مــقتدر در کــشور بــمنظور ارائــهء خــدمــات نــیک ،مــفید و مؤثر مستقالنه در جامعهء نوین کشور از مکلفیت های جریان سیاسی بیرلیک یولی می باشد.
مادهء هشتاد و دوم:
سـازمـانـدهـی ،سـعی و تـالش بـه مـنظور تـآسـیس یـک دولـت فـراقـومـی مـلی و دمـوکـراتـیک مسـتقل جهـت اشـتراک عـادالنـهء هـمهء اقـوام و مـلیت هـای سـاکـن در کـشور در امـور حـکومـت داری ،تـقسیم عـادالنـهء قـدرت دولـتی و ثـروت مـلی در سـرتـاسـر کـشور و زمینه سازی انکشاف متوازن جامعه از شیوه های دولتداری جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد .
مادهء هشتاد و سوم :
مــعرفــی و نــصب افــراد تــحصیلکردهء مســلکی و بــا تجــربــه بــا در نــظرداشــت اصــل لــیاقــت ،شــایســته ســاالری و مســلکی بــودن آنــها در پســت هــای مــهم دولــتی ،وزارت خــانــه هــا و ریــاســت هــای عــمومــی مســتقل و سیســتم قــضایــی کــشور بــه مــنظور رشــد مــتوازن کــشور در عــرصــه هــای مــختلف فــرهــنگی ،اجــتماعــی ،اقــتصادی ،ســیاســی ،نــظامــی و مــدنــی در کــشور از پــالــیسی های دولت داری جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء هشتاد و چهارم :
ســعی و تــالش هــمه جــانــبه در قــسمت جــلوگــیری از تــک قــومــی شــدن ادارات دولــتی ،وزارت خــانــه هــا و ریــاســت هــای عــمومــی مســتقل و سیســتم قــضایــی کــشور بــه مــنظور جــلوگــیری از تــرویــج اســتفاده جــویــی هــا و انــواع فــساد هــای اداری ،مــالــی و اخالقی درجامعه ،از جملهء شیوهء دولت داری جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد .
مادهء هشتاد و پنجم :
ج ــری ــان س ــیاس ــی ب ــیرل ــیک ی ــول ــی س ــعی م ــیورزد ب ــا ای ــجاد ی ــک ج ــبههء وس ــیع س ــیاس ــی در چ ــوک ــات ی ــک ائ ــتالف م ــلی ب ــا س ــای ــر جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب سـیاسـی مـلی و مـیهنی مسـتقل دیـگری کـه خـط مـشی اسـاسـی و بـرنـامـهء عـمل آن هـا مـشابـه و نـزدیـک بـه بـیرلـیگ بـولـی بـاشـد ،در کـشور یـک حـکومـت مـلی و دمـوکـراتـیک ،مسـتقل ،مـقتدر و دلـخواه مـردم را ایـجاد و کـشور را اداره نماید .
فصل یازدهم طرح سیاست مالی و تبارز قدرت اقتصادی کشور در جهان
مادهء هشتاد و ششم :
سـعی و تـالش در قـسمت ایـجاد یـک دولـت مـقتدر ،خـود کـفآ و مـتکی بـه خـود ،بـا ابـتکارات عـلمی و اسـتفاده عـملی از داشـته هـ ــای طـ ــبیعی ،مـ ــعدنـ ــیات سـ ــرشـ ــار و دسـ ــت نـ ــخوردهء سـ ــطح االرضـ ــی و تـ ــحت االرضـ ــی کـ ــشور و هـ ــمچنان مـ ــهار کـ ــردن و اسـتفادهء مـؤثـر از مـنابـع آب هـای سـطح االرضـی و آب هـای تـحت االرضـی بـمنظور تـبارز قـدرت اقـتصادی کـشور در سـطح جهان.
مادهء هشتاد و هفتم :
اس ــتفاده و به ــره ب ــرداری از م ــعادن س ــطح االرض ــی و سه ــل االس ــتفادهء ک ــشور جه ــت ت ــنظیم ام ــور دول ــت داری و سیس ــتم اقــتصادی کــشور بــمنظور طــرح و عــملی نــمودن پــالن هــای بــزرگــتر اقــتصادی بــخاطــر تــقویــهء پــایــه هــای اقــتصادی کــشور در سطح جهان.
مادهء هشتاد و هشتم :
پــالن گــذاری ،اســتخراج و بهــره بــرداری مــفید و مــؤثــر از بــزرگــتریــن و بــا ارزش تــریــن مــعادن تــحت االرضــی کــشور از قــبیل مـعادن لـیتیوم ،یـورانـیوم ،آهـن ،مـس ،نـفت ،گـاز ،طـال و سـایـر فـلزات نـادره و سـنگ هـای قـیمت بـهای مـوجـود در مـعادن کـشور، ب ــا ع ــقد ق ــرار داد ه ــای رس ــمی ب ــا ک ــشور ه ــای ب ــزرگ ص ــنعتی ج ــهان ک ــه ع ــالق ــه م ــند م ــناس ــبات ن ــیک و م ــثبت ب ــا اف ــغانس ــتان بـیطرف بـوده و از طـریـق مـحافـل داوطـلبی ،بـرنـدهء اسـتفاده از مـعادن کـشور شـده بـاشـند ،مـطابـق هـدایـات قـوانـین نـافـذه در کشور و با در نظر داشت قوانین قبول شدهء بین املللی و ستندرد های جهانی.
مادهء هشتادونهم :
پـالن و بـرنـامـه ریـزی مـهار کـردن آب هـای مـوجـودهء کـشور ،چـونـکه افـغانسـتان یـک کـشور کـوهسـتانـی بـوده بـر عـالوهء داشـنت مــعادن ســرشــار مــواد خــام صــنعتی ،دارای مــنابــع آبــی فــراوان نــیز مــیباشــد کــه ظــرفــیت ســاالنــه ۷۵مــیلیارد مــتر مــکعب آب مــیباشــد کــه از آن جــمله ۵۷مــیلیارد مــتر مــکعب آن را آب هــای جــاری و مــقدار ۱۸مــیلیارد مــتر مــکعب آنــرا آب هــای تــحت االرض ــی ت ــشکیل م ــیده ــد ک ــه از آن ج ــمله ص ــرف ب ــه ان ــدازهء ) (30%آب ه ــای ج ــاری در داخ ــل ک ــشور ب ــه م ــصرف رس ــیده متباقی مقدار ) (70%آن ضایع شده به قسم رایگان به کشور های همسایه سرازیر میشود.
مادهء نودم:
مــهار ،تــنظیم و مــدیــریــت آب هــای جــاری در دریــا هــای افــغانســتان از طــریــق ایــجاد سیســتم حــوزه هــای دریــایــی پیشــرفــته و مـدرن بـمنظور اسـتفاده مـؤثـر از آب هـای دسـت داشـتهء کـشور جهـت احـداث بـند هـای بـزرگ و قـدرتـمند تـولـید انـرژی بـرق در عــرصــهء پیشــرفــت صــنایــع خــفیفه و صــنایــع ثــقیله در کــشور و هــمچنان اعــمار بــند هــای آبــگردان بــخاطــر احــداث کــانــال هــای ب ــزرگ و م ــدرن ب ــا ای ــجاد ش ــبکه ه ــای آب ــیاری ان ــجنیری ب ــخاط ــر رش ــد و ت ــوس ــعهء سیس ــتم ک ــشاورزی در اف ــغانس ــتان ی ــکی از
اهداف عمدهء جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء نود دویکم:
طـرح پـالن هـای عـلمی و اقـتصادی دراز مـدت جهـت اسـتفادهء مـؤثـر و عـلمی از آب هـای مـوجـوده در کـشور بـا مـدیـریـت سـالـم آب دری ــا ه ــای ب ــزرگ ک ــشور ب ــا اح ــداث ب ــند ه ــای آب ــی ب ــزرگ ت ــول ــید ان ــرژی ب ــرق و ت ــأس ــیسات آب ــیاری ب ــمنظور ارت ــقای ق ــدرت اقتصادی کشور از
اهداف عمدهء جریان سیاسی بیرلیک یولی می باشد.
مادهء نود ودوم :
مـساعـد سـاخـنت زمـینه هـای بهـره بـرداری مـفید و مـؤثـر از آب هـای جـاری در کـشور بـمنظور احـداث بـزرگـتریـن بـند هـای بـرق آب ــی جه ــت ت ــول ــید ان ــرژی ب ــرق و اع ــمار ب ــند ه ــای آب ــگردان ب ــمقصد اع ــمار ب ــزرگ ــتری ــن ک ــان ــال ه ــای آب ــیاری م ــدرن ،اح ــداث و ت ــوس ــعهء ش ــبکه ه ــای وس ــیع ان ــجنیری و م ــدرن آب ــیاری جه ــت ت ــوس ــعه و ان ــکشاف ام ــور ک ــشاورزی پیس ــرف ــته ب ــا اس ــتفاده از تکنولوژی های جدید ،عصری و پیشرفتهء زراعتی در کشور نیز از جملهء
اهداف جربان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء نود وسوم :
طـرح و تـطبیق پـالن هـای عـلمی و انـجنیری در عـرصـهء اسـتفاده از آب هـای تـحت االرضـی کـشور از طـریـق حـفر چـاه هـای عــمیق و اســتفاده از انــواع واتــرپــمپ هــای قــدرتــمند ،بــمقصد اســتفادهء الزم از زمــین هــای لــلمی و بــکروبــایــر و تــحت آبــیاری آوردن آنـها بـه مـقصد رشـد و تـوسـعهء امـور کـشاورزی و بـاغـداری کـه آبـیاری شـان بـا اسـتفاده از آب هـای جـاری دشـوار و یا غیرممکن میباشد.
مادهء نودوچهارم :
طـرح پـالن هـای اسـتفاده از انـرژی بـرق آفـتابـی و بـرق بـادی در واتـر پـمپ هـا ،بـا در نـظر داشـت مـوقـعیت زمـین هـای لـلمی مــورد نــظر ،جهــت اســتخراج آب هــای تــحت االرضــی در آن محــل ،جهــت رشــد و انــکشاف هــر چــه بیشــتر امــور زراعــتی در کشور.
مادهء نود و پنجم :
مــساعــد ســاخــنت زمــینه هــای تــوزیــع و اســتفاده از زمــین هــای بــکر و بــایــر بــه زارعــین بــزرگ و متشــبثین خــصوصــی داخــلی و خ ــارج ــی در ع ــرص ــهء رش ــد و ت ــوس ــعهء ام ــور ک ــشاورزی در ج ــام ــعه و ح ــمای ــهء ه ــمه ج ــان ــبه از متش ــبثین خ ــصوص ــی داخ ــلی و خـارجـی جهـت تـحت آبـیاری درآوردن زمـین هـای لـلمی و بـکر و بـایـر بـا اسـتفاده از آب هـای تـحت االرضـی در کـشور بـا در نظر داشت قوانین نافذه در کشور که جزء سیاست اقتصادی جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء نود و ششم :
طـرح و تـطبیق پـالن هـای بـزرگ انـکشافـی در بـخش تـولـید بـرق حـرارتـی بـر حسـب ضـرورت کـه افـغانسـتان سـرشـار از مـنابـع انرژی حرارتی از قبیل انواع مواد نفتی ،گاز طبیعی و ذغال سنگ وافر در کشور میباشد .
مادهء نود و هفتم :
چـون افـغانسـتان دارای مـعادن وافـر اورانـیوم نـیز مـیباشـد ،لـذا بـمنطور تـولـید و تـأمـین انـرژی بـرق کـافـی در کـشور و صـدور انـرژی بـرق مـازاد بـه خـارج از کـشور مـیتوان بـا اسـتفاده از اورانـیوم هـای مـوجـود در کـشور ،تـأسـیسات انـرژی بـرق هسـته یی را نیز طرح و تطبیق نمود.
مادهء نود و هشتم :
طــرح و تــطبیق پــالن هــای بــزرگ انــکشافــی در بــخش تــولــید بــرق آفــتابــی کــه خــوشــبختانــه اکــثریــت والیــات کــشور مــا ســاالنــه بیش ــتر از س ــه ص ــد روز دارای ن ــور آف ــتاب ق ــاب ــل اس ــتفاده در ت ــول ــید ب ــرق آف ــتاب ــی ب ــوده و در ص ــورت ل ــزوم م ــیتوان ب ــا ن ــصب کـمپلکس سـولـر هـای آفـتابـی حـتی هـزار هـا مـیگاوات انـرژی بـرق آفـتابـی تـولـید نـموده در پهـلوی تـأمـین مـصارف انـرژی بـرق در داخل کشور مازاد آنرا میتوان به کشور های ضرورتمند صادر نمود.
مادهء نود و نهم :
مــساعــد ســاخــنت زمــینه هــای اشــتغال مــناســب بــر عــموم اقــشار جــامــعه بــخصوص بــرای جــوانــان و زنــان جــامــعه و هــمچنان ت ــوض ــیح و ت ــوزی ــع ع ــادالن ــه و ص ــادق ــان ــهء ق ــدرت دول ــتی و ث ــروت م ــلی در ج ــام ــعه جه ــت رش ــد و ان ــکشاف اج ــتماع ــی-اق ــتصادی م ــتوازن و م ــؤث ــر در س ــطح ت ــمام زون ه ــا ،والی ــات و ول ــسوال ــی ه ــای ک ــشور ب ــه ه ــدف رش ــد ،ت ــوس ــعه و ت ــقوی ــهء ب ــنیهء اق ــتصادی کشور در منطقه و جهان.
مادهء صد ام:
تــوســعه و تــحکیم روابــط تــجارتــی و اقــتصادی ســالــم و مــفید بــا کــشور هــای هــمسایــه ،مــنطقه و ســایــر دول جــهان بــا در نــظر داشت قوانین بین املللی بارزگانی و کنوانسیون های جهانی بمنظور رشد ،توسعه و تقویهء اقتصاد کشور .
مادهء یکصد و یکم :
عـقد قـرارداد هـای بـزرگ بـازرگـانـی و صـنعتی در چـوکـات قـوانـین نـافـذهء کـشور و قـوانـین قـبول شـدهء بـین املـللی و سـتندرد هـای جـهانـی و تـوسـعهء مـناسـبات اقـتصادی بـا کـشور هـای بـزرگ صـنعتی جـهان بـا در نـظر داشـت مـنافـع مشـترک مـتقابـل و دو جانبهء اقتصادی جهت رسیدن به ترقی و تعالی اقتصادی در کشور.
مادهء یکصدو دوم :
مـساعـد سـاخـنت زمـینهء ایـجاد شـرکـت هـای بـزرگ دولـتی ،خـصوصـی و مـختلط اقـتصادی و بـازرگـانـی فـی مـابـین متشـبثین خــصوصــی داخــلی و خــارجــی بــا دولــت افــغانســتان ،متشــبثین خــصوصــی داخــلی و خــارجــی بــا ســایــر دول جــهان ،مــطابــق قــوانــین نــافــذهء کــسور و قــوانــین قــبول شــدهء بــین املــللی و ســتندرد هــای جــهانــی ،جهــت رشــد ،اســتحکام و تــوســعهء بــنیادی نظام اقتصادی در کشور.
مادهء یکصدوسوم :
مــساعــد ســاخــنت زمــینهء ســرمــایــه گــزاری هــای بــزرگ بــه متشــبثین داخــلی و خــارجــی بــا ایــجاد تــصدی هــای بــزرگ دولــتی و مـختلط بـا بهـره بـرداری از مـعادن مـواد خـام دسـت نـخوردهء کـشور بـه مـنظور تـأسـیس و پـایـه گـزاری صـنایـع ثـقیله جهـت تـولـید تجهیزات صنعتی و سامان آالت ثقیله با استفاده از تکنولوژی های مدرن و عصری در جهان .
مادهء یکصدو چهارم :
ط ــرح و ت ــطبیق پ ــالن ه ــای ت ــوس ــعه و رش ــد ص ــنای ــع خ ــفیفه و سیس ــتم ه ــای ک ــشاورزی م ــدرن ب ــا اس ــتفاده از ت ــکنال ــوژی ه ــای پیشـرفـتهء امـروزی در جـهان بـا تـشویـق و حـمایـهء متشـبثین خـصوصـی داخـلی و خـارجـی در عـرصـه هـای صـنعت و زراعـت بـه پیمانه های وسیع در کشور.
مادهء یکصدوپنجم :
ایـ ــجاد البـ ــراتـ ــوار هـ ــا و تـ ــجهیزات تـ ــحقیقاتـ ــی و تـ ــأسـ ــیس دانـ ــشگاه هـ ــای تـ ــحقیقات عـ ــلمی زراعـ ــتی بـ ــمنظور اصـ ــالح نسـ ــل محصوالت کشاورزی و باغداری در کشور یکی از سیاست های اقتصادی جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء یکصدو ششم :
طـرح و تـطبیق پـروژه هـای بـزرگ مـالـداری بـه مـنظور خـود کـفایـی مـواد غـذایـی گـوشـتی ،لـبنیات و سـایـر مـحصوالت دامـداری در ک ــشور ه ــمراه ب ــا ت ــشوی ــق و ح ــمای ــهء ه ــر چ ــه بیش ــتر متش ــبثین خ ــصوص ــی داخ ــلی و خ ــارج ــی در ع ــرص ــهء م ــال ــداری و دامپروری در کشور جزء برنامه های اقتصادی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء یکصدو هفتم :
طـرح و عـملی نـمودن بـرنـامـه هـای بـزرگ اقـتصادی بـمنظور تـوسـعهء بـنیهء مـالـی و تـقویـهء قـدرت اقـتصادی کـشور از طـریـق بـراه انـداخـنت مـحافـل داوطـلبی هـای بـین املـللی در بـین کـشور هـای بـزرگ و صـنعتی جـهان کـه عـالقـه مـند هـمکاری بـا دولـت ملی و دموکراتیک مستقل و بیطرف افغانستان بوده و خواهان استفاده از داشته های طبیعی کشور باشند .
مادهء یکصدو هشتم :
عــقد قــرارداد هــای رســمی شــفاف و قــانــونــی بــه اســاس قــوانــین نــافــذهء کــشور ،قــوانــین بــین املــللی و ســتندرد هــای جــهانــی بــا م ــراج ــع ب ــرن ــدهء م ــحاف ــل داوط ــلبی جه ــت اس ــتفاده از م ــعادن س ــطح االرض ــی و ت ــحت االرض ــی ک ــشور ب ــمنظور ت ــأم ــین م ــناف ــع مشترک و متقابل عادالنهء هر دو جانب با در نظر داشت قوانین بین املللی و معیار های جهانی.
مادهء یکصدو نهم :
در ص ــورت ت ــطبیق و ع ــملی ن ــمودن چ ــنین ب ــرن ــام ــه ه ــای اق ــتصادی م ــطرح ش ــده ء ف ــوق ،ب ــرع ــالوهء ت ــأم ــین خ ــودک ــفای ــی ک ــشور، افغانستان انشاهلل در سطح منطقه به صفت یک قدرت اقتصادی بزرگ نیز تبارز و عرض اندام خواهد نمود .
فصل دوازدهم طرح احیأ و تقویت قوای نظامی در کشور
مادهء یکصدو دهم :
طـرح نـویـن ایـجاد یـک نـیروی دفـاعـی و امـنیتی مـنظم ،مـقتدر ،مجهـز و مـنزه از نـفوذ اسـتخبارات بـیگانـگان ،بـمنظور دفـاع از اســتقالل ،حــاکــمیت مــلی و تــمامــیت ارضــی کــشور در مــقابــل هــر نــوع تهــدیــد و تــعرض بــیگانــگان و تــأمــین امــنیت داخــلی در کشور جزء سیاست نظامی جریان سیاسی بیرلیگ یولی میاشد.
مادهء یکصدو یازدهم :
جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی مـصمم بـر ایـن اسـت کـه بـا ایـجاد یـک جـبههء وسـیع سـیاسـی در چـوکـات یـک ائـتالف مـلی در ج ــری ــان ات ــخاب ــات ع ــموم ــی ،ب ــعداز کس ــب اک ــثری ــت ک ــرس ــی ه ــای پ ــارمل ــان ک ــشور و ت ــأس ــیس ی ــک ح ــکوم ــت م ــلی و دم ــوک ــرات ــیک مسـتقل و مـقتدر بـیطرف ،بـا تـدویـن قـانـون اسـاسـی نـویـن و مـترقـی جـدیـد اصـالحـات اسـاسـی را در عـرصـهء سیسـتم نـظامـی کشور نیز وارد نماید .
مادهء یکصدو دوازدهم :
جــریــان ســیاســی بــیرلــیک یــولــی در نــظر دارد جهــت بــنیان گــذاری یــک سیســتم جــدیــد دفــاعــی و امــنیتی مــطمئین در کــشور و غـرض جـلوگـیری از مـصارفـات گـزاف پـولـی در عـرصـهء نـظامـی ،تـآسـیس یـک نـظام مـقتدر را بـا روحـیهء مـلی پـیشنهاد مـینمایـد که یک سیستم مختلط نظامی را در کشور طرح و عملی نماید.
مادهء یکصدوسیزدهم :
سیسـتم دفـاعـی مـختلط نـظامـی شـامـل نـیروی هـای قـراردادی دوامـدار از جـملهء اتـباع کـشور و قـوت هـای نـظامـی مشـتمل بـر جوانان کشور که از طریق سیستم مکلفیت عمومی عسکری جذب و یک دورهء معنی خدمت عسکری را سپری مینمایند ،میباشد.
مادهء بکصدو چهاردهم :
بـمنظور جـذب جـوانـان کـشور در بـین سـنین ) (۱۷سـالـه الـی ) (۲۰سـالـه در یـک مـدت مـعین شـش مـاه الـی دو سـال ،در خـدمـت م ــکلفیت ع ــموم ــی ع ــسکری ک ــه در ن ــهای ــت زم ــینهء ت ــرب ــیهء س ــال ــم ن ــظام ــی ع ــموم ات ــباع ک ــشور را م ــساع ــد م ــیسازد ،در ق ــان ــون اساسی جدید و نوین کشور تنظیم میگردد.
مادهء یکصدو پانزدهم :
از طـریـق عـملی نـمودن سیسـتم مـکلفیت عـمومـی عـسکری بـاالی اتـباع کـشور ،بـرعـالوهء ایـنکه قـدرت نـظامـی و دفـاعـی کـشور از طــریــق تــربــیهء ســالــم جــوانــان کــشور بــاال بــرده مــیشود ،بــر عــالوهء آن جــوانــان غــیور و بــا شــهامــت کــشور مــا ،بــعداز ســپری نـمودن دورهء مـکلفیت عـسکری شـان بـه حـیث نـیروی ذخـیرهء کـشور در جـامـعه وجـود داشـته و در هـر لحـظه حسـب الـضرورت در حالت های خاص و اضطراری از آن ها منحیث نیروی ذخیره و احتیاطی استفادهء الزم نیز به عمل میآید.
مادهء یکصدو شانزدهم :
در قــانــون اســاســی جــدیــد و نــویــن کــشور تــنظیم و تشــریــح خــواهــد شــد کــه در نــیرو هــای امــنیتی ،پــولــیس و قــوای ســرحــدی ک ــشور از ع ــساک ــر ق ــراردادی ط ــوی ــل امل ــدت اس ــتفاده ش ــده و در ع ــرص ــهء ن ــیرو ه ــای دف ــاع ــی ک ــشور از ج ــوان ــان ش ــام ــل دورهء مــکلفیت عــمومــی عــسکری اســتفاده خــواهــد شــد و یــا تــوســط مــتخصصین و قــانــون گــزاران تــدویــن قــانــون اســاســی کــشور، قسم دیگری تنظیم خواهد شد.
مادهء یکصدو هفدهم :
طــرح و تــطبیق پــروگــرام هــای تــحصیلی ،آمــوزشــی و تــربــیوی افســران نــظامــی کــشور در بــخش هــای مــختلف نــظامــی )اردو، پـولـیس ،قـوای سـرحـدی و امـنیت مـلی( بـا احـداث دانـشگاه هـای مسـلکی نـظامـی ،بـا روحـیهء وطـندوسـتی و بـر ضـد دشـمنان و بــیگانــگان ،بــا تــجهیز آنــها بــا ســالح هــا و تــجهیزات نــظامــی مــدرن و پیشــرفــته بــا تــکنولــوژی هــای مــعاصــر نــظامــی از جــملهء برنامه های نظامی جریان سیاسی بیرلیک یولی میباشد.
مادهء یکصدوهژدهم :
تــوظــیف افســران مســلکی و مجــرب در پســت هــای مــهم و مــختلف نــظامــی و اســتخباراتــی )اردو ،پــولــیس ،قــوای ســرحــدی و ام ــنیت م ــلی( ب ــه اس ــاس رش ــته ه ــای مس ــلکی و اص ــل ش ــایس ــته س ــاالری و رت ــبه ه ــای ن ــظام ــی واق ــعی ،ب ــدون در ن ــظر داش ــت مسائل زبانی ،قومی ،سیاسی ،منطقوی ،مذهبی از
پالیسی های نظامی جریان سیاسی بیرلیگ یولی میاشد.
مادهء یکصدونزدهم :
ســعی و تــالش بــمنظور مســتقل نگهــداشــنت اردوی مــلی ،قــوای ســرحــدی ،پــولــیس مــلی و مــنسوبــین ســازمــان امــنیت مــلی از جـریـانـات ،سـازمـان هـا و احـزاب سـیاسـی و تـقویـهء روحـیهء مـلی و مـیهندوسـتی بـه وجـود پـرسـونـل نـظامـی ،از پـالـیسی هـای جریان سیاسی بیرلیگ یولی میاشد.
مادهء یکصدوبیستم :
عــقد قــرارداد هــای بــزرگ نــظامــی بــا دول خــارجــی )بــا حــفظ اصــول بــی طــرفــی( جهــت خــریــداری تــجهیزات نــظامــی زمــینی و هـوایـی مـدرن و پیشـرفـته جهـت بـاال بـردن سیسـتم دفـاعـی مسـتقالنـهء کـشور بـا در نـظر داشـت مـنافـع مـلی و مـیهنی کـشور در منطقه و جهان از برنامه های جریان سیاسی بیرلیگ یولی میاشد.
مادهء یکصدوبیست و یکم :
پـیگیری و تـالش هـای مـتداوم جهـت پـاک و سـالـم نگهـداشـنت ادارات دولـتی و قـوای نـظامـی )اردوی مـلی ،پـولـیس مـلی ،قـوای س ــرح ــدی و ام ــنیت م ــلی( ک ــشور از ن ــفوذ اف ــراد وابس ــته ب ــه اس ــتخبارات ب ــیگان ــگان و ت ــقوی ــهء پ ــرس ــون ــل ک ــشفی و اس ــتخبارات ــی ارگ ــان ه ــای ف ــوق ال ــذک ــر ب ــا اس ــتخدام و ت ــرب ــیهء اف ــراد آگ ــاه مس ــتقل ،متعه ــد ،آرم ــان ــگرأ ،مس ــلکی ،م ــلت پ ــرور و م ــیهن دوس ــت جامعه جزء
پالیسی های جریان سیاسی بیرلیگ یولی میاشد.
مادهء یکصدو بیست و دوم :
ایــجاد سیســتم جــدیــد و مــدرن اســتخباراتــی )ســازمــان امــنیت مــلی( مــلکی و نــظامــی و تــجهیز آن بــا تــکنولــوژی هــای مــدرن و پیشــرفــته امــروزی و اســتفاده از هــوش مــثنوعــی بــه مــنظور جــلوگــیری از نــفوذ اســتخبارات بــیگانــگان در ارگــان هــای دولــتی، دفــاعــی و امــنیتی کــشور و اســتقرار نــظام دولــت داری مــصئون و مــقتدر در جــامــعه نــیز از اهــداف عــمدهء جــریــان ســیاســی بیرلیگ یولی میاشد.
مادهء یکصدوبیست و سوم :
ایـجاد و تـقویـهء بـخش داخـلی سـازمـان امـنیت مـلی ،بـمنظور نـظارت از امـور دولـت داری در قـوای سـه گـانـهء )مـقننه ،اجـرائـی و ق ــضای ــی( ک ــشور و ک ــشف ان ــواع ف ــساد ه ــای اداری ،م ــال ــی و اخ ــالق ــی در ارگ ــان ه ــای م ــتذک ــره و ب ــه م ــحاک ــمه ک ــشان ــیدن مجـرمـین و متخـلفین جهـت پـایـه گـذاری یـک حـکومـت سـالـم ،عـادل و مـطمئین در جـامـعه از اهـداف اسـاسـی جـریـان سـیاسـی بیرلیگ یولی میاشد.
مادهء یکصدوبیست و چهارم :
ت ــرب ــیه و ت ــقوی ــهء روح ــیهء ح ــفظ اس ــرار ن ــظام ــی در ب ــین م ــنسوب ــین اردو ،ق ــوای س ــرح ــدی ،پ ــول ــیس م ــلی و س ــازم ــان ام ــنیت م ــلی کــشور بــه مــنظور حــفظ اســرار نــظامــی ،پــروگــرام هــای کــاری و عــملیات هــای نــظامــی بــه خــاطــر جــلوگــیری از نــفوذ دشــمن در نظام دفاعی و امنیتی کشور هدف عمدهء جریان سیاسی بیرلیگ یولی میاشد.
فصل سیزدهم بمنظور تربیهء سالم اوالد وطن طرح اصالحات بنیادی در سیستم معارف و تحصیالت عالی در کشور
مادهء یکصدوبیست و پنجم :
ایــن یــک امــر مســلم اســت کــه پیشــرفــت هــای الزم در یــک جــامــعه ،بــه ســطح آگــاهــی و چــگونــگی کســب عــلم و دانــش مــردم آن جـ ــامـ ــعه بسـ ــتگی دارد ،بـ ــه ویـ ــژه قشـ ــر جـ ــوان کـ ــشور کـ ــه بـ ــعداز اکـ ــمال دورهء لـ ــیسهء مـ ــکتب شـ ــان و فـ ــراغـ ــت از مـ ــوسـ ــیسات تــحصیالت عــالــی کــشور ،مــنحیث خــدمــت گــذاران واقــعی ،جهــت شــکوفــایــی وطــن بــه جــامــعه تــقدیــم مــیگردنــد بیشــتر بســتگی دارد.
مادهء یکصدوبیست و ششم :
مــتأســفانــه در ظــرف بیشــتر از دو ســدهء پــسین ،بــنابــر وابســته بــودن دولــت هــای حــاکــم وقــت بــه امــپراتــوری هــا و قــدرت هــای اســتعمارگــر جــهانــی ،بــه تــعلیم ،تــربــیه و سیســتم آمــوزشــی جــوانــان کــشور مــا هــیچ نــوع تــوجــه مــثبت صــورت نــگرفــته و مــردم جامعهء ما دور از علم و فرهنگ و دانش نگهداشته شده اند .
مادهء یکصدو بیست و هفتم :
بــنابــر ســیاســت هــای وابســته بــودن حــکومــات آنــوفــت بــه اجــانــب ،پــالــیسی دولــت هــای وقــت در بــخش تــعلیم و تــربــیه و آمــوزش عـالـی چـنین بـود کـه در امـتحانـات مـعیاری )امـتحانـات کـانـکور( جـوانـانـیکه کـمتریـن نـمرهء مـعیاری را بـدسـت مـیآوردنـد ،جهـت تــطبیق پــالن هــای اســتعماری ،قــصدا ً آنــها بــه مــؤســسات تــربــیهء مــعلمین مــعرفــی مــیشــدنــد کــه ســطح عــلمی ایــن مــؤســسات تحصیلی را پائین نگهداشته و فارغین ضعیف و ناقص را در جامعه تقدیم نمایند.
مادهء یکصدوبیست و هشتم:
بـنا ً جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی در نـظر دارد کـه بـا اسـتقرار دولـت مـلی و دمـوکـراتـیک مسـتقل مـردمـی در کـشور ،در جـریـان تــدویــن قــانــون اســاســی جــدیــد و نــویــن ،بــمنظور ارتــقای ســطح دانــش عــلمی جــوانــان ،در سیســتم تــعلیم و تــربــیه و مــؤســسات تحصیالت عالی کشور ،تغیرات بنیادی و اساسی را وارد نماید.
مادهء یکصدوبیست و نهم :
نخســت از هــمه در کــریــکولــم درســی دورهء ابــتدائــیه مــکاتــب کــشور در پهــلوی ســایــر مــضامــین درســی یــک مــضمون جــدیــد در ق ــسمت )آم ــوزش ف ــره ــنگ ان ــسان ــی( جه ــت آم ــوزش و پ ــرورش اط ــفال در ع ــرص ــهء کس ــب م ــناس ــبات ع ــال ــی ف ــره ــنگ ان ــسان ــی و مناسبات سالم اجتماعی در جامعه ،مد نظر گرفته میشود.
مادهء یکصدوسی ام:
هــمچنان بــمنظور ایــجاد تــغییرات بــنیادی در سیســتم مــعارف کــشور ،جــوانــانــیکه بــلند تــریــن نــمرات مــعیاری را در امــتحانــات کانکور اخذ مینمایند ،به مؤسسات تربیهء معلمین کشور جذب و معرفی میگردند.
مادهء یکصدوسی و یکم :
بـا فـرسـتادن شـاگـردان مـمتاز جـامـعه بـه مـؤسـسات تـربـیهء مـعلمین کـشور ،جـوانـان کـشور مـا بـا روحـیهء عـالـی و تـربـیهء سـالـم بـه صـفت مـعلمان و اسـتادان آگـاه بـا عـلم و دانـش عـالـی در جـامـعه تـقدیـم گـردیـده و در عـرصـهء تـربـیهء اوالد وطـن بـا روحـیهء مردم دوستی و وطن پروری و سطح دانش بلند رول عمده و اساسی را میداشته باشند.
مادهء یکصدوسی و دوم :
کـریـکولـم درسـی و سیسـتم آمـوزشـی مـکاتـب ومـؤسـسات تـحصیالت عـالـی را نـیز بـر اسـاس سـتندرد هـای جـهانـی بـا وسـائـیل و ل ــوازم آم ــوزش ــی م ــدرن ب ــا ت ــجهیزات پیش ــرف ــتهء ج ــهان ــی مجه ــز س ــاخ ــته م ــیشود ت ــا ب ــا اس ــتفاده از وس ــای ــل و ل ــوازم درس ــی پیشـرفـته و تـجهیزات البـراتـواری مـدرن ،شـاگـردان مـکاتـب و مـحصلین مـؤسـسات تـحصیالت عـالـی بـا سـطح عـلمی بـلند و عـلم و دانش عالی فارغ التحصیل داده شوند.
مادهء یکصدوسی و سوم:
بـرای ایـجاد سـهولـت بیشـتر بـه مـتعلمین و مـحصلین کـشور ،شـرایـط زیسـنت بـه لـیلیه هـای مجهـز مـهیا سـاخـته مـیشـود تـا بـه فـکر آرام و شـکل بهـتری بـه دروس خـویـش رسـیدگـی کـرده بـتوانـند ،چـونـکه شـرایـط درس خـوانـدن در لـیلیه هـا نسـبت بـه خـانـه بهــتر و مــؤثــر تــر بــوده و هــمچنان بــه نســبت وضــع اقــتصاد نــابــسامــان فــامــیل هــا در خــانــه هــایــشان زمــینه کســب آمــوزش و تحصیل مناسب مساعد نمی باشد.
مادهء یکصدو سی و چهارم :
جهــت ایــجاد ســهولــت هــای الزم بــرای مــتعلمین و مــحصلین کــشور ،سیســتم لــیلیه هــای مــدرن بــرای بــودوبــاش ســالــم آن هــا همراه با سیستم تغذیهء مکمل صحی و بهداشتی جهت رشد مناسب بدنی شان مهیا ساخته می شود.
مادهء یکصدوسی و پنجم :
ب ــمنظور ای ــجاد س ــهول ــت به ــتر ب ــه آم ــوزش و ت ــحصیالت ب ــرای م ــتعلمین و م ــحصلین ک ــشور ب ــر ع ــالوهء ک ــتب درس ــی ع ــلمی سـتندرد ،لـوازم و ضـروریـات قـرطـاسـیه بـاب نـیز از طـرف دولـت تـدارک دیـده مـیشود تـا مـتعلمین و مـحصلین کـشور بـه خـاطـر جمعی کامل به آموزش و تحصیالت خود بپردازند.
مادهء یکصدوسی و ششم :
ب ــرای ش ــاگ ــردان و م ــحصلین م ــمتاز ،ش ــرای ــط بیش ــتر و به ــتر وی ــژه ی ــی ب ــه آم ــوزش و ت ــحصیالت ش ــان م ــهیا س ــاخ ــته ش ــده و زمــینهء بــورســیه هــای تــعلیمی و تــحصیلی در خــارج از کــشور در مــمالــکی کــه شــرایــط آمــوزش و تــحصیلی بهــتری در آنــجا امکان پذیر باشد ،مساعد ساخته میشود .
مادهء یکصدوسی و هفتم :
مـحصلینی کـه از مـؤسـسات تـحصیالت عـالـی تـعلیمی و تـحصیلی فـراغـت حـاصـل نـموده از طـریـق وزارت مـربـوطـه بـه مـکاتـب و مـؤسـسات تـحصیالت عـالـی کـشور بـه صـفت مـعلم و اسـتاد مـعرفـی مـیگـردنـد ،جهـت مـعشیت الزم و اسـتقرار فـکری سـالـم بـه آنــها و مــساعــد ســاخــنت زمــینهء تــدریــس مــؤثــر و مــعیاری بــه شــاگــردان ،یــک مــعاش مــناســب و کــافــی بــرای آنــها در نــظر گــرفــته میشود.
مادهء یکصدوسی و هشتم :
بــرای مــعلمین مــکاتــب و اســتادان مــوســسات تــحصیالت عــالــی کــشور ،بــمنظور مــعیشیت انــسانــی و اســتقرار فــکر ســالــم بــه آنـها و مـساعـد شـدن زمـینهء تـدریـس عـلمی و اسـاسـی بـه شـاگـردان و مـحصلین و جهـت تـأمـین ضـروریـات اقـتصادی آنـها در زندگی شان ،بلندترین معاش نسبت به سایر کارمندان دولتی برای آنها در نظر گرفته میشود.
مادهء یکصدوسی و نهم :
از آن جــایــی کــه اســاس پیشــرفــت و تــرقــی یــک مــملکت بــه کــیفیت سیســتم آمــوزشــی مــکاتــب و مــؤســسات تــحصیالت عــالــی آن کــشور بســتگی داشــته و کــیفیت آمــوزش شــاگــردان و مــحصالن بــه چــگونــگی تــدریــس مــعلمین و اســتادان ارتــباط مــیگیرد ،بــنأ بـمنظور مـعیشیت بهـتر مـعلمین و اسـتادان و جهـت تـأمـین مـعیشیت هـای هـر چـه بهـتر زنـدگـی بـرای آنـها ،دولـت مـکلفیت دارد، بـا ایـجاد شهـرک هـای رهـایـشی ،بـرای مـعلمین و اسـتادان کـشور در مـرکـز و والیـات ،خـانـه هـای مـسکونـی بـرای آنـها تـهیه و توزیع مینماید.
فصل چهاردهم ایجاد و توسعهء سیستم صحت عامهء رایگان برای مردم
مادهء یکصدوچهلم :
ج ــری ــان س ــیاس ــی ب ــیرل ــیک ی ــول ــی در ن ــظر دارد از ط ــری ــق دول ــت م ــلی و دم ــوک ــرات ــیک م ــلی ج ــدی ــد ال ــتأس ــیس ب ــخاط ــر اع ــمار ی ــک ج ــام ــعهء ن ــوی ــن ب ــا ات ــباع ص ــحتمند و س ــال ــم ،ی ــک سیس ــتم ص ــحت ع ــام ــهء رای ــگان را ب ــه خ ــاط ــر ای ــجاد ی ــک ج ــام ــعهء س ــال ــم و صحتمند روی دست میگیرد.
مادهء یکصدوچهل و یکم :
اعــمار و ایــجاد شــفاخــانــه هــای مــدرن و مجهــز بــه تــکنالــوژی هــای پیشــرفــتهء اخــتصاصــی بــمنظور تــشخیص و تــداوی انــواع امراض صعب العالج در مرکز و والیات بزرگ کشور.
مادهء یکصدوچهل و دوم :
اعــمار و تــجهیز شــفاخــانــه هــای مــدرن و مجهــز در ســطح تــمام والیــات و ولــسوالــی هــای کــشور بــر حســب ضــرورت بــمنظور تداوی مریضان ضرورت مند در اسرع وقت.
مادهء یکصدوچهل و سوم :
اع ــمار و ت ــجهیز ک ــلینیک ه ــای ص ــحی در س ــطح ت ــمام ق ــرأ ،ق ــصبات و س ــای ــر ن ــقاط م ــزده ــم و پ ــر ن ــفوس شه ــر ه ــا ب ــمنظور رسیدگی الزم به مشکالت صحی مردم محل.
مادهء یکصدو چهل و چهارم :
تـولـید ،تـوریـد و نـصب مـاشـینآالت پیشـرفـته و اسـتانـدارد در شـفاخـانـههـای کـشور بـهمـنظور ارتـقای کـیفیت تـشخیص و تـداوی انواع امراض معمولی به ویژه امراض صعب العالج در شفاخانه های کشور.
مادهء یکصدوچهل و پنجم :
احـداث فـابـریـکه هـای تـولـید لـوازم ،سـامـان أالت و تـجهیزات طـبی مـورد ضـرورت شـفاخـانـه هـای مـرکـز و والیـات جهـت اکـمال کلینیک ها و شفاخانه های کشور.
مادهء یکصدوچهل و ششم :
احـداث فـابـریـکه هـای تـولـید ادویـه جـات بـا کـیفیت مـورد ضـرورت و قـابـل مـصرف در شـفاخـانـه هـای کـشور و تـوزیـع در بـازار های آزاد شهر ها ،در مرکز و والیات بزرگ کشور.
مادهء یکصدوچهل و هفتم :
ایــجاد و تــأســیس مــراکــز تــحصیالت عــالــی طــبی مجهــز )دانــشگاه هــای طــبی( در مــرکــز و والیــات کــشور بــمنظور تــربــیهء کــدر های مسلکی جهت اکمال شفاخانه های مرکز و والیات و کلینیک های صحی در سراسر کشور.
مادهء یکصدو چهل و هشتم :
ایـجاد و تـأسـیس آمـوزشـگاه هـا و مـؤسـسات تـحصیلی نـرسـنگ و قـابـلگی در مـرکـز و والیـات کـشور جهـت رفـع ضـرورت هـای پرسونل صحی شفاخانه ها و کلینیک ها در سراسر کشور.
مادهء یکصدوچهل و نهم :
زم ــینه س ــازی کس ــب ت ــخصص ه ــای مس ــلکی ب ــرای داک ــتران ک ــشور ت ــا ب ــلند ت ــری ــن س ــطح ت ــحصیلی و آم ــوزش ــی ت ــا س ــطح تخصصی دوکتورا و پروفیسوری درخارج از کشور در ممالک پیشرفتهء جهان از لحاظ طبی.
مادهء یکصدوپنجاه ام :
اکمال بموقع دوکتوران ،متخصصین و سایر پرسونل صحی و اداری در شفاخانه های مرکز و والیات کشور.
مادهء یکصدوپنجاه و یکم:
اکمال بموقع دوکتوران و پرسونل صحی و اداری تمام کلینیک های محالت و قریه جات نزدیک و دوردست کشور.
مادهء یکصدوپنجاه و دوم :
اکــمال تــمام شــفاخــانــه هــای مــرکــز ،والیــات و ولــسوالــی هــا بــشمول کــلینیک هــای قــریــجات و مــحالت بــا امــبوالنــس هــا و ســایــر وسایل ترانسپورتی مورد ضرورت طبی و ترانسپورتی.
مادهء یکصدوپنجاه و سوم :
اکــمال بــموقــع تــمام شــفاخــانــه هــا و کــلینیک هــای صــحی در ســطح مــرکــز ،والیــات ،ولــسوالــی هــا و قــریــجات از لــحاظ ادویــه جات ،لوازم طبی ،مواد لوژیستیکی ،قرطاسیه باب و سایر ضروریات مورد ضرورت آن ها.
فصل پانزدهم مدرنیزه سازی سیستم اداری کشور
مادهء یکصدوپنجاه و چهارم :
جهـت تـسهیالت الزم در بـخش اجـرأت امـور اداری مـملکت ،در نـظر اسـت کـه از تـکنالـوژی هـای مـعاصـر و سیسـتم هـای نـرم افزار کامپیوتری استفادهء الزم به عمل آورده شود.
مادهء یکصدو پنجاه و پنجم :
بــه وزارت مــخابــرات و تــکنالــوژی مــعلومــاتــی وظــیفه داده مــیشود تــا حســب الــضرورت جهــت مــدرنــیزه ســاخــنت سیســتم اداری کشور با سایر وزارت خانه ها و ادارات دولتی هم کاری های الزم را انجام دهد.
مادهء یکصدو پنجاه و ششم :
وزارت مـخابـرات و تـکنالـوژی مـعلومـاتـی مـکلفیت دارد تـا در قـسمت آمـوزش و تـربـیهء پـرسـونـل سـایـر وزارت خـانـه هـا و ادارات دولتی ،در قسمت استفاده از نرم افزار های جدید و مدرن همکاری الزم نماید.
مادهء یکصدو پنجاه و هفتم :
وزارت مــخابــرات و تــکنالــوژی مــعلومــاتــی مــکلفیت دارد تــا در قــسمت نــصب ،مــونــتاژ و آمــوزش لــوازم و مــاشــین االت جــدیــد و مدرن نرم افزار های مورد ضرورت وزارت خانه ها و ادارات دولتی همکاری های الزم را انجام دهد.
مادهء یکصدوپنجاه و هشتم :
سیســتم بــخش اطــالعــاتــی و اســتخباراتــی وزارت خــانــه هــای داخــله ،دفــاع ،ســرحــدی و امــنیت مــلی تــوســط نــرم افــزار هــای کامپیوتری مجهز ساخته میشود.
مادهء یکصدوپنجاه و نهم :
سـعی بـه عـمل مـیآیـد تـا در قـسمت مـدرنـیزه سـاخـنت سیسـتم اداری کـشور در نـرم افـزار هـای تـحت اسـتفاده در عـرصـه هـای مختلف ،از برنامه های هوش مصنوعی استفاده به عمل آید.
فصل شانزدهم تطبیق برنامه های شامل )خط مشی اساسی( در عمل
مادهء یکصدو شصت ام :
پ ــالن و ب ــرن ــام ــهء اس ــاس ــی ی ــی ک ــه ت ــحت ع ــنوان )خ ــط م ــشی اس ــاس ــی( ج ــری ــان س ــیاس ــی ب ــیرل ــیک ی ــول ــی م ــطرح گ ــردی ــد ،ب ــعداز اس ــتقرار ح ــکوم ــت مس ــتقل م ــلی و دم ــوک ــرات ــیک م ــورد ن ــظر و دل ــخواه م ــردم در ک ــشور ،در ط ــی ی ــک ب ــرن ــام ــهء ره ــنمودی ب ــنام )بــرنــامــهء عــمل( جــریــان ســیاس بــیرلــیک یــولــی ،تــوســط اُرگــان هــای مــربــوط بــه دولــت مــلی و دمــوکــراتــیک مســتقل در افــغانســتان عمالً در جامعه تطبیق میگردد.
مادهء یکصدوشثت و یکم :
بـمنظور تـطبیق درسـت و عـملی نـمودن تـمام مـواد و مـحتویـات )خـط مـشی اسـاسـی( جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی ،پـروگـرام )بــرنــامــهء عــمل( آن بــا تــفصیل و دقــت کــامــل آن تــهیه و تــدویــن گــردیــده بــه یــاری خــداونــد قــادر و تــوانــا ،مــواد و مــحتویــات خــط مشی اساسی هذا عمالً در جامعه تطبیق میگردد. ان شاءاهلل
فصل هفدهم تعهد به خدمت گزاری برای مردم مظلوم و میهن پامال شده ما
مادهء یکصدوشصت و دوم :
جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی مـصمم بـر ایـن اسـت کـه بـا تـحقق بـخشیدن مـواد خـط مـشی اسـاسـی هـذا ،مـطابـق مـحتویـات و هـدایـات بـرنـامـه عـمل جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی ) راه وحـدت ( ،مـسیر تـکامـل جـامـع ٔه را بـسوی گـذار از وضـعیت اسـفناک فـعلی بـه طـرف یـک جـامـع ٔه فـارغ از بهـره کـشی ،ظـلم و اسـتبداد و تـأمـین حـقوق حـقهء تـمام شهـرونـدان کـشور هـموار نـموده، زمـینهء تـقسیم قـدرت دولـتی و ثـروت مـلی را بـطور هـمگون و عـادالنـه بـرای تـمام اقـشار سـاکـن در ایـن سـرزمـین بـاسـتانـی مـهیا سـاخـته و بـا بـراه انـداخـنت مـبارزات عـدالـت خـواهـانـه و حـق طـلبانـهء خـویـش در جـامـعه ،سـهم مـلی و انـسانـی خـویـش را ادا نماید.
مادهء یکصدوشصت و سوم :
خـط مـشی اسـاسـی جـریـان سـیاسـی بـیرلـیک یـولـی در طـی هـفده فـصل و یـکصدوشـصت وسـه مـاده تـهیه و تـرتـیب گـردیـد کـه بعد از تائید آن در جلسهء کنگرهء این جریان قابل تطبیق میباشد. و من اهلل التوفیق جریان سیاسی بیرلیک یولی "راه وحدت" مورخ ۱مارچ ۲۰۲۵